Cham_Ngon_Pr-rbs_Kinh_ThanhNµF…NµF…BOOKMOBII%x +; K! [# k${%‹(›)«*»+Ë,Û-ë.û/  0"1$+3&;5(K6*[7,k8.{90‹:2›;4«<6»=8Ë>:Û?<ë@>ûA@ûÅBûÈDûìFüHðƒ MOBIèýéô²züÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿ"€""Rÿÿÿÿÿÿÿÿ!#"ÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿEXTHˆ,J €íì¾ôàìáô©é‘ƒ¯°¡=ã=é=Ï=ñÌ Í Î Ï `Châm Ngôn, Proverbs, Kinh Thánh
Châm Ngôn - Kinh Thánh Cựu Ước 20
1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  11  12  13  14  15  16  17  18  19  20  21  22  23  24  25  26  27  28  29  30  31   + Tóm Lược 
Giá»›i thiệu Cá»±u Ước  |   Giá»›i Thiệu Tân Ước  |   Mục Lục-KT  |   lftd.org
Viet_font: Arial, Helvetica... (unicode.utf-8)

Sách Châm Ngôn của Salômôn

() Cham ngon 1
Tiểu dẫn

1:1 Châm ngôn của Sa-lô-môn, con trai Ãa-vít, Vua Y-sÆ¡-ra-ên:
1:2 Ãặng khiến cho ngÆ°á»i ta hiểu biết sá»± khôn ngoan và Ä‘iá»u khuyên dạy, Cùng phân biệt các lá»i thông sáng;
1:3 Ãể nhận lãnh Ä‘iá»u dạy dá»— theo sá»± khôn ngoan, Sá»± công bình, lý Ä‘oán, và sá»± chánh trá»±c;
1:4 Hầu cho ngÆ°á»i ngu dốt được sá»± khôn khéo, Gã trai trẻ được sá»± tri thức và sá»± dẽ dặt.
1:5 Kẻ khôn sẽ nghe và thêm lên sá»± há»c vấn, NgÆ°á»i thông sáng sẽ được rá»™ng mÆ°u trí,
1:6 Ãể hiểu biết châm ngôn, thí dụ, Và lá»i của ngÆ°á»i khôn ngoan, cùng câu đố nhiệm của há».
1:7 . Sá»± kính sợ Ãức Giê-hô-va là khởi đầu sá»± tri thức; Còn kẻ ngu muá»™i khinh bỉ sá»± khôn ngoan và lá»i khuyên dạy.
1:8 Hỡi con, hãy nghe lá»i khuyên dạy của cha, Chá»› bá» phép tắc của mẹ con;
1:9 Vì ấy sẽ như một dây hoa trên đầu con, Giống như những vòng đeo quanh cổ của con.
1:10 . Hỡi con, nếu kẻ tội nhân kiếm thế quyến dụ con, Chớ khứng theo.
1:11 Nếu chúng nó nói: "Hãy đến cùng chúng ta, phục rình làm đổ huyết ngÆ°á»i, Núp đợi hại vô cá»› kẻ chẳng tá»™i;
1:12 Chúng ta sẽ nuốt sống chúng nó như âm phủ, Và còn nguyên vẹn như kẻ xuống mồ mả;
1:13 Chúng ta sẽ được các thứ của báu, Chất đầy nhà chúng ta những của cướp;
1:14 Hãy lấy phần ngươi với chúng ta, Chúng ta cả thảy sẽ có một túi bạc mà thôi."
1:15 Hỡi con, đừng Ä‘i Ä‘Æ°á»ng cùng chúng nó; Hãy cấm giữ chân con, chá»› vào lối của há»;
1:16 Vì chân chúng nó chạy đến sự ác, Lật đật làm đổ huyết ra.
1:17 Vì giăng lưới ra trước mặt các loài có cánh Lấy làm luống công thay;
1:18 Chính những ngÆ°á»i ấy thật phục mÆ°u làm đổ huyết mình ra, Và núp rình hại mạng sống mình.
1:19 Ãó là Ä‘Æ°á»ng của những kẻ tham lợi bất nghÄ©a; Lợi nhÆ° thể Ä‘oạt lấy mạng sống của kẻ được nó.
1:20 . Sá»± khôn ngoan hô lên ngoài Ä‘Æ°á»ng, Cất tiếng dá»™i ra nÆ¡i phố chợ;
1:21 Khôn ngoan kêu la ở đầu Ä‘Æ°á»ng dá»™n dá»±c ồn ào; Tại cá»­a thành, và ná»™i trong thành ngÆ°á»i phán lá»i mình ra,
1:22 Mà rằng: Hỡi kẻ ngu dốt, các ngươi sẽ mến sự ngu dại cho đến bao gi� Kẻ nhạo báng sẽ ưa sự nhạo báng, Và kẻ dại dột sẽ ghét sự tri thức cho đến chừng nào?
1:23 Nhân vì ta trách các ngÆ°Æ¡i, các ngÆ°Æ¡i khá trở lại; Kìa, ta sẽ đổ thần linh ta trên các ngÆ°Æ¡i; Ta sẽ làm cho các ngÆ°Æ¡i biết những lá»i của ta.
1:24 Bởi vì ta kêu gá»i, mà các ngÆ°Æ¡i không khứng nghe, Ta giÆ¡ tay ta ra, lại chẳng có ai chủ ý;
1:25 NhÆ°ng các ngÆ°Æ¡i đã bá» hết lá»i khuyên dạy ta, Không chịu lá»i quở trách ta;
1:26 Nên trong lúc các ngÆ°Æ¡i bị tai nạn, ta cÅ©ng sẽ chê cÆ°á»i, Khi sá»± sợ hãi giáng cho các ngÆ°Æ¡i, ắt ta sẽ nhạo báng;
1:27 Khi sự sợ hãi các ngươi xảy đến thình lình như gió bão, Tai nạn xông vào các ngươi như cơn trốt, Và sự ngặt nghèo, khốn cực giáng trên các ngươi.
1:28 Bấy giá» chúng nó sẽ kêu cầu cùng ta, nhÆ°ng ta sẽ không đáp lá»i; Sáng sá»›m chúng nó sẽ tìm ta, nhÆ°ng không gặp được.
1:29 Ấy bởi vì chúng nó ghét sá»± hiểu biết, Không chá»n lấy sá»± kính sợ Ãức Giê-hô-va,
1:30 CÅ©ng không muốn theo sá»± khuyên dạy ta, Và chê bai các lá»i quở trách ta;
1:31 Vì vậy chúng nó sẽ ăn bông trái của Ä‘Æ°á»ng lối mình, Và được no nê mÆ°u chÆ°á»›c của riêng mình.
1:32 Vì sự bội nghịch của kẻ ngu dốt sẽ giết chúng nó, Và sự yên ổn của kẻ dại dột sẽ làm hại cho chúng nó.
1:33 NhÆ°ng ai khứng nghe ta ắt sẽ ở an nhiên vô sá»±, Ãược bình tịnh, không sợ tai há»a nào.

() Cham ngon 2
Ãch lợi của sá»± khôn ngoan

2:1 Hỡi con, nếu con tiếp nhận lá»i ta, Dành giữ mạng lịnh ta nÆ¡i lòng con,
2:2 Ãể lắng tai nghe sá»± khôn ngoan, Và chuyên lòng con vá» sá»± thông sáng;
2:3 Phải nếu con kêu cầu sự phân biện, Và cất tiếng lên cầu xin sự thông sáng,
2:4 Nếu con tìm nó nhÆ° tiá»n bạc, Và kiếm nó nhÆ° bá»­u vật ẩn bí,
2:5 Bấy giá» con sẽ hiểu biết sá»± kính sợ Ãức Giê-hô-va, Và tìm được Ä‘iá»u tri thức của Ãức Chúa Trá»i.
2:6 Vì Ãức Giê-hô-va ban cho sá»± khôn ngoan; từ miệng Ngài ra Ä‘iá»u tri thức và thông sáng.
2:7 Ngài dành Æ¡n cứu rá»—i cho ngÆ°á»i ngay thẳng; Ngài là thuẫn đỡ của ngÆ°á»i làm theo sá»± Ä‘oan chánh,
2:8 Phù há»™ các lối của ngÆ°á»i công bình, Và giữ gìn Ä‘Æ°á»ng của thánh đồ Ngài.
2:9 Bấy giỠcon sẽ hiểu biết sự công bình, sự lý đoán, Sự chánh trực, và các nẻo lành.
2:10 . Vì sự khôn ngoan sẽ vào trong lòng con, Và linh hồn con sẽ lấy sự hiểu biết làm vui thích.
2:11 Sự dẽ dặt sẽ coi sóc con, Sự thông sáng sẽ gìn giữ con,
2:12 Ãể cứu con khá»i Ä‘Æ°á»ng dữ, Khá»i kẻ nói việc gian tà,
2:13 Và khá»i kẻ bá» Ä‘Æ°á»ng ngay thẳng, Mà Ä‘i theo các lối tối tăm;
2:14 Là ngÆ°á»i vui dạ làm dữ, Ưa thích sá»± gian tà của kẻ ác;
2:15 Chúng nó cong vạy trong Ä‘Æ°á»ng lối mình, Và lầm lạc trong các nẻo mình;
2:16 Lại sá»± khôn ngoan sẽ cứu con khá»i dâm phụ, Là ngÆ°á»i đàn bà lạ nói lá»i dua nịnh;
2:17 Nàng lìa bá» bạn của buổi Ä‘ang thì, Và quên sá»± giao Æ°á»›c của Ãức Chúa Trá»i mình;
2:18 Vì nhà nó xiêªu qua sá»± chết, Và con Ä‘Æ°á»ng nó dẫn đến chốn kẻ thác;
2:19 Chẳng ai Ä‘i đến nàng mà trở vá», Hoặc được tá»›i các lối sá»± sống;
2:20 Sá»± khôn ngoan sẽ khiến con Ä‘i trong Ä‘Æ°á»ng ngÆ°á»i thiện, Và gìn giữ các lối của kẻ công bình.
2:21 Vì ngÆ°á»i ngay thẳng sẽ được ở trên đất, Và ngÆ°á»i trá»n vẹn sẽ còn ở đó luôn luôn.
2:22 NhÆ°ng kẻ gian ác sẽ bị truất khá»i đất, Và kẻ bất trung sẽ bị nhổ rứt khá»i đó.

() Cham ngon 3
Khuyên làm theo sự khôn ngoan

3:1 Hỡi con, chớ quên sự khuyên dạy ta, Lòng con khá giữ các mạng lịnh ta;
3:2 Vì nó sẽ thêm cho con lâu ngày, Số năm mạng sống, và sự bình an.
3:3 Sự nhân từ và sự chân thật, chớ để lìa bỠcon; Hãy đeo nó vào cổ, ghi nó nơi bia lòng con;
3:4 NhÆ° vậy, trÆ°á»›c mặt Ãức Chúa Trá»i và loài ngÆ°á»i Con sẽ được Æ¡n và có sá»± khôn ngoan thật.
3:5 Hãy hết lòng tin cậy Ãức Giê-hô-va, Chá»› nÆ°Æ¡ng cậy nÆ¡i sá»± thông sáng của con;
3:6 Phàm trong các việc làm của con, khá nhận biết Ngài, Thì Ngài sẽ chỉ dẫn các nẻo của con.
3:7 Chá»› khôn ngoan theo mắt mình; Hãy kính sợ Ãức Giê-hô-va, và lìa khá»i sá»± ác:
3:8 NhÆ° vậy, cuống rốn con sẽ được mạnh khá»e, Và xÆ°Æ¡ng cốt con được mát mẻ.
3:9 Hãy lấy tài vật và huê lợi đầu mùa của con, Mà tôn vinh Ãức Giê-hô-va;
3:10 Vậy, các vựa lẫm con sẽ đầy dư dật, Và những thùng của con sẽ tràn rượu mới.
3:11 Hỡi con, chá»› khinh Ä‘iá»u sá»­a phạt của Ãức Giê-hô-va, Chá»› hiá»m lòng khi Ngài quở trách;
3:12 Vì Ãức Giê-hô-va yêu thÆ°Æ¡ng ai thì trách phạt nấy. NhÆ° má»™t ngÆ°á»i cha đối cùng con trai yêu dấu mình.
3:13 . NgÆ°á»i nào tìm đặng sá»± khôn ngoan, Và được sá»± thông sáng, có phÆ°á»›c thay!
3:14 Vì thà được nó hÆ¡n là được tiá»n bạc, Hoa lợi nó sanh ra tốt hÆ¡n vàng ròng.
3:15 Sá»± khôn ngoan quí báu hÆ¡n châu ngá»c, Chẳng má»™t bá»­u vật nào con Æ°a thích mà sánh kịp nó được.
3:16 Tay hữu nó cầm sá»± trÆ°á»ng thá», Còn trong tay tả, có sá»± giàu có và vinh hiển.
3:17 Các nẻo nó vốn là nẻo khoái lạc, Và các lối nó cả Ä‘iá»u bình an.
3:18 Nó là cây sá»± sống cho ai nắm lấy nó; NgÆ°á»i nào cầm giữ nó Ä‘á»u được phÆ°á»›c hạnh.
3:19 Ãức Giê-hô-va dùng sá»± khôn ngoan lập nên trái đất; Nhá» sá»± thông sáng mà sắp đặt các từng trá»i.
3:20 Do sự hiểu biết Ngài các vực sâu mở ra, Và mây đặt ra sương móc.
3:21 . Hỡi con, khá gìn giữ sự khôn ngoan thật và sự dẽ dặt, Chớ để nó lìa xa mắt con;
3:22 Thì nó sẽ là sự sống của linh hồn con, Và như đồ trang sức cho cổ con.
3:23 Con sẽ bÆ°á»›c Ä‘i vững vàng trong Ä‘Æ°á»ng con, Và chân con không vấp ngã.
3:24 Khi con nằm, chẳng có Ä‘iá»u sợ hãi; Phải, con sẽ nằm được ngủ ngon giấc.
3:25 Chớ sợ sự kinh khiếp xảy đến thình lình, Cũng đừng kinh hãi lúc sự tàn hại giáng trên kẻ ác;
3:26 Vì Ãức Giê-hô-va là nÆ¡i nÆ°Æ¡ng cậy của con, Ngài sẽ gìn giữ chân con khá»i mắc bẫy.
3:27 . Chá»› từ chối làm lành cho kẻ nào xứng đáng, Miá»…n là tay con có quyá»n làm Ä‘iá»u ấy.
3:28 Nhược bằng con có tại nÆ¡i con vật kẻ lân cận cầu xin, thì chá»› nói vá»›i ngÆ°á»i rằng: Hãy Ä‘i và trở lại, ngày mai ta sẽ cho ngÆ°Æ¡i.
3:29 Chá»› lập mÆ°u hại kẻ lân cận con, Vì ngÆ°á»i ăn ở bình yên bên con.
3:30 Nếu không có làm Ä‘iá»u hại cho con, Chá»› tranh giành vô cá»› vá»›i ai.
3:31 Chá»› phân bì vá»›i kẻ hung dữ, CÅ©ng đừng chá»n lối nào của hắn;
3:32 Vì Ãức Giê-hô-va gá»›m ghiếc kẻ gian tà; NhÆ°ng kết tình bậu bạn cùng ngÆ°á»i ngay thẳng.
3:33 Sá»± rủa sả của Ãức Giê-hô-va giáng trên nhà kẻ ác. Song Ngài ban phÆ°á»›c cho chá»— ở của ngÆ°á»i công bình.
3:34 Quả thật Ngài nhạo báng kẻ hay nhạo báng; NhÆ°ng Ngài ban Æ¡n cho ngÆ°á»i khiêm nhÆ°á»ng.
3:35 NgÆ°á»i khôn ngoan sẽ hưởng được sá»± vinh hiển; Còn sá»± thăng lên của kẻ ngu dại sẽ ra Ä‘iá»u hổ thẹn.

() Cham ngon 4
4:1 Hỡi các con, hãy nghe lá»i khuyên dạy của má»™t ngÆ°á»i cha, Khá chủ ý vào, hầu cho biết sá»± thông sáng;
4:2 Vì ta ban cho các con má»™t đạo lý tốt lành; Chá»› lìa bá» lá»i dạy dá»— của ta.
4:3 Khi còn thơ ấu, ta là con trai của cha ta, Một đứa con một của mẹ ta yêu mến.
4:4 Cha ta có dạy ta rằng: Lòng con khá ghi nhá»› các lá»i ta; Hãy gìn giữ mạng lịnh ta, thì con sẽ được sống.
4:5 Khá cầu lấy sá»± khôn ngoan, khá cầu lấy sá»± thông sáng, Chá»› quên, chá»› xây bá» các lá»i của miệng ta;
4:6 Ãừng lìa bá» sá»± khôn ngoan, ắt ngÆ°á»i sẽ gìn giữ con; Hãy yêu mến ngÆ°á»i, thì ngÆ°á»i sẽ phù há»™ con.
4:7 Sá»± khôn ngoan là Ä‘iá»u cần nhất; vậy, khá cầu lấy sá»± khôn ngoan; Hãy dùng hết của con đã được mà mua sá»± thông sáng.
4:8 Hãy tôn tặng sự khôn ngoan, thì sự khôn ngoan sẽ thăng con lên, Làm cho con được vinh hiển, khi con hoài niệm đến.
4:9 Sá»± khôn ngoan sẽ Ä‘á»™i trên đầu con má»™t dây hoa mÄ©, Và ban cho con má»™t mão triá»u thiên vinh quang.
4:10 Hỡi con, hãy nghe và tiếp nhận các lá»i ta; Thì năm tháng của Ä‘á»i con sẽ được thêm nhiá»u lên.
4:11 Ta đã dạy dá»— con Ä‘Æ°á»ng khôn ngoan, Dẫn con Ä‘i trong các lối ngay thẳng.
4:12 Khi con đi, bước chân con sẽ không ngập ngừng, Và khi con chạy, con sẽ không vấp ngã.
4:13 Hãy nắm chắc Ä‘iá»u khuyên dạy, chá»› buông ra; Khá gìn giữ nó, vì là sá»± sống của con.
4:14 . Chá»› vào trong lối kẻ hung dữ, Và đừng Ä‘i Ä‘Æ°á»ng kẻ gian ác.
4:15 Hãy tránh Ä‘Æ°á»ng ấy, chá»› Ä‘i ngang qua nó; Hãy xây khá»i nó và cứ Ä‘i thẳng.
4:16 Vì nếu chúng nó không làm Ä‘iá»u ác, thì ngủ không đặng; Bằng chÆ°a gây cho ngÆ°á»i nào vấp phạm, thì giấc ngủ bị cất khá»i chúng nó.
4:17 Vì chúng nó ăn bánh của sự gian ác, Và uống rượu của sự hung hăng.
4:18 NhÆ°ng con Ä‘Æ°á»ng ngÆ°á»i công bình giống nhÆ° sá»± sáng chiếu rạng, Càng sáng thêm lên cho đến giữa trÆ°a.
4:19 Còn nẻo kẻ gian ác vẫn như tăm tối; Chúng nó chẳng biết mình vấp ngã vì đâu.
4:20 . Hỡi con, hãy chăm chỉ vá» các lá»i ta, Khá nghiêng tai nghe những bài giảng thuyết ta.
4:21 Các lá»i ấy chá»› để xa khá»i mắt con, Hãy giữ lấy nÆ¡i lòng con.
4:22 Vì lá»i ấy là sá»± sống cho ngÆ°á»i nào tìm được nó, Và sá»± khá»e mạnh cho toàn thân thể của há».
4:23 Khá cẩn thận giữ tấm lòng của con hơn hết, Vì các nguồn sự sống do nơi nó mà ra.
4:24 Con hãy dẹp ra sự gian tà của miệng, Và bỠcách xa con sự giả dối của môi.
4:25 Mắt con hãy ngó ngay trước mặt, Và mí mắt con khá xem thẳng trước mặt con.
4:26 Hãy ban bằng cái nẻo của chân con Ä‘i, Và lập cho vững vàng các Ä‘Æ°á»ng lối con,
4:27 Chá»› xây qua bên hữu hay bên tả; Hãy dá»i chân con khá»i sá»± ác.

() Cham ngon 5
Khuyên tránh trốn ngÆ°á»i dâm phụ

5:1 Hỡi con, hãy chăm chỉ vá» sá»± khôn ngoan ta, Khá nghiêng tai qua nghe lá»i thông sáng ta;
5:2 Ãể con gìn giữ sá»± dẽ dặt, Và môi con bảo tồn sá»± tri thức.
5:3 Vì môi kẻ dâm phụ đặt ra mật, Và miệng nó dịu hơn dầu;
5:4 Nhưng rốt lại đắng như ngải cứu, Bén như gươm hai lưỡi.
5:5 Chân nó xuống chốn chết; Bước nó đụng đến âm phủ.
5:6 Nó không tìm đặng con Ä‘Æ°á»ng bằng thẳng của sá»± sống; Các lối nó lầm lạc, song nó chẳng biết đến.
5:7 Vậy bây giá», hỡi các con, hãy nghe ta; Chá»› lìa bá» các lá»i của miệng ta.
5:8 Hãy dá»i Ä‘Æ°á»ng con cách xa khá»i nó, Ãừng lại gần cá»­a nhà nó;
5:9 E con trao sự danh dự mình cho kẻ khác, Và năm tuổi con cho kẻ hung bạo.
5:10 E ngÆ°á»i lạ được no nê hóa tài con, Và công lao con vá» nhà kẻ ngoại;
5:11 Kẻo đến cuối cùng con phải rên siết, Vì thịt và thân thể con đã bị hao mòn,
5:12 Rồi con nói rằng: Cá»› sao tôi ghét lá»i khuyên dạy, Và lòng tôi khinh bỉ sá»± quở trách?
5:13 Nhân sao tôi không vâng theo tiếng giáo sÆ° tôi, Và chẳng nghiêng tai qua lá»i của ngÆ°á»i dạy dá»— tôi?
5:14 Tại giữa dân sá»± và há»™i chúng, Tôi thiếu Ä‘iá»u bị sa vào các thứ tai há»a.
5:15 . Hãy uống nước hồ con chứa, Và nước chảy trong giếng con.
5:16 Các nguồn của con há nên tràn ra ngoài Ä‘Æ°á»ng, Và các suối của con tuôn nÆ¡i phố chợ sao?
5:17 Nó khá vá» má»™t mình con, Chá»› thông dụng nó vá»›i ngÆ°á»i ngoại.
5:18 Nguyện nguồn mạch con được phước; Con hãy lấy làm vui thích nơi vợ con cưới buổi đang thì,
5:19 NhÆ° nai cái đáng thÆ°Æ¡ng, và hoàng dÆ°Æ¡ng có duyên tốt, Nguyện nÆ°Æ¡ng long nàng làm thá»a lòng con luôn luôn, Và ái tình nàng khiến cho con say mê mãi mãi.
5:20 Hỡi con, lẽ nào con mê mệt ngÆ°á»i dâm phụ, Và nâng niu lòng của ngÆ°á»i ngoại?
5:21 Vì các Ä‘Æ°á»ng của loài ngÆ°á»i ở trÆ°á»›c mặt Ãức Giê-hô-va; Ngài ban bằng các lối của há».
5:22 Kẻ hung dữ sẽ bị gian ác mình bắt phải, Và bị dây tội lỗi mình vấn buộc lấy.
5:23 Nó sẽ chết vì thiếu lá»i khuyên dạy, Và bị lầm lạc vì ngu dại quá.

() Cham ngon 6
VỠviệc bảo lãnh

6:1 Hỡi con, nếu con có bảo lãnh cho kẻ lân cận mình, Nếu con giao tay mình vì ngÆ°á»i ngoại,
6:2 Thì con đã bị lá»i miệng mình trói buá»™c, Mắc phải lá»i của miệng con.
6:3 Hỡi con, bởi vì con đã sa vào tay kẻ lân cận con, Hỡi làm Ä‘iá»u nầy và giải cứu mình con: Hãy Ä‘i hạ mình xuống, nài xin ngÆ°á»i lân cận con;
6:4 Chớ để cho hai mắt con ngủ, Hoặc mí mắt con chợp lại;
6:5 Hãy giải cứu mình khá»i ngÆ°á»i nhÆ° con hoàng dÆ°Æ¡ng thoát khá»i tay thợ săn, NhÆ° con chim thoát khá»i tay kẻ đánh rập.

VỠsự biếng nhác

6:6 . Hỡi kẻ biếng nhác, hãy Ä‘i đến loài kiến; Khá xem xét cách ăn ở nó mà há»c khôn ngoan.
6:7 Tuy nó không có hoặc quan tướng, Hoặc quan cai đốc, hay là quan trấn,
6:8 Thì nó cũng biết sắm sửa lương phạn mình trong lúc mùa hè, Và thâu trữ vật thực nó trong khi mùa gặt.
6:9 Hỡi kẻ biếng nhác, ngươi sẽ nằm cho đến chừng nào? Bao giỠngươi sẽ ngủ thức dậy?
6:10 Ngủ một chút, chợp mắt một chút, Khoanh tay nằm một chút,

VỠsự gian lận

6:11 Thì sá»± nghèo khổ củ§a ngÆ°Æ¡i sẽ đến nhÆ° kẻ Ä‘i rảo, Và sá»± thiếu thốn của ngÆ°Æ¡i tá»›i nhÆ° ngÆ°á»i cầm binh khí.
6:12 . NgÆ°á»i nào Ä‘i đứng có miệng giả dối, Là má»™t kẻ vô loại, má»™t ngÆ°á»i gian ác;
6:13 Hắn liếc con mắt, dùng chân mình bày ý, Và lấy ngón tay mình ra dấu;
6:14 Trong lòng hắn vẫn có sự gian tà; Nó toan mưu ác luôn luôn, Và gieo sự tranh cạnh.
6:15 Bá»›i cá»› ấy, tai há»a sẽ xảy đến nó thình lình; Bá»—ng chúc nó bị bại hoại, không phÆ°Æ¡ng thế chữa được.

Äiá»u Äức Giê-hô-va gá»›m ghét

6:16 Có sáu Ä‘iá»u Ãức Giê-hô-va ghét, Và bảy Ä‘iá»u Ngài lấy làm gá»›m ghiếc:
6:17 Con mắt kiêu ngạo, lưỡi dối trá, Tay làm đổ huyết vô tội
6:18 Lòng toan những mưu ác, Chân vội vàng chạy đến sự dữ,
6:19 Kẻ làm chứng gian và nói Ä‘iá»u dối, Cùng kẻ gieo sá»± tranh cạnh trong vòng anh em.

VỠsự tà dâm

6:20 . Hỡi con, hãy giữ lá»i răn bảo của cha, Chá»› lìa bá» các phép tắc của mẹ con.
6:21 Khá ghi tạc nó nơi lòng con luôn luôn, Và đeo nó nơi cổ con.
6:22 Khi con Ä‘i, các lá»i đó sẽ dẫn dắt con; Lúc con ngủ, nó gìn giữ con; Và khi con thức dậy, thì nó sẽ trò chuyện vá»›i con.
6:23 Vì Ä‘iá»u răn là má»™t cái đèn, luật pháp là ánh sáng, Và sá»± quở trách khuyên dạy là con Ä‘Æ°á»ng sá»± sống,
6:24 Ãặng giữ con khá»i ngÆ°á»i đàn bà ác nghiệp, Và khá»i lưỡi dua nịnh của dâm phụ.
6:25 Lòng con chá»› tham muốn sắc nó, Ãừng để mình mắc phải mí mắt nó.
6:26 Vì tại kỵ nữ có ngÆ°á»i nông nổi chỉ còn má»™t miếng bánh mà thôi; NgÆ°á»i dâm phụ vẫn lừa sẵn linh hồn quí báu.
6:27 Há có ngÆ°á»i nào để lá»­a trong lòng mình, Mà áo ngÆ°á»i lại chẳng bị cháy sao?
6:28 Há có ai đi trên than lửa hực, Mà chân mình lại chẳng bị phồng chăng?
6:29 Kẻ nào Ä‘i tá»›i cùng vợ ngÆ°á»i lân cận mình cÅ©ng vậy; Phàm ai đụng đến nàng ắt chẳng được khá»i bị phạt.
6:30 NgÆ°á»i ta chẳng khinh dị kẻ trá»™m, Nếu nó ăn cắp đặng phỉ lòng mình khi đói khát;
6:31 Há»… nó bị bắt, chắc phải thÆ°á»ng bồi gấp bảy lần; Nó sẽ ná»™p hết tài sản của nhà nó.
6:32 Kẻ nào phạm tá»™i ngoại tình vá»›i ngÆ°á»i đàn bà, tất vô tâm vô trí: Ai làm nhÆ° vậy, khiến cho linh hồn mình bị hÆ° mất.
6:33 NgÆ°á»i ấy sẽ bị thÆ°Æ¡ng tích và khinh bỉ, Sá»± sỉ nhục ngÆ°á»i sẽ chẳng bôi mất Ä‘i;
6:34 Vì sá»± ghen ghét là Ä‘iá»u giận dữ của ngÆ°á»i nam, Trong ngày báo thù, ngÆ°á»i không dung thứ;
6:35 NgÆ°á»i sẽ chẳng nhận giá Ä‘á»n tá»™i nào hết, Mặc dầu con gia tăng của lá»…, ngÆ°á»i cÅ©ng không đặng phỉ ý đâu.

() Cham ngon 7
Lá»i cám dá»— của dâm phụ dẫn đến sá»± chết

7:1 Hỡi con, hãy giữ các lá»i ta, Và giấu nÆ¡i lòng các mạng lịnh ta.
7:2 Khá tuân thủ các mạng lịnh ta, thì con sẽ được sống; Và gìn giữ lá»i khuyên dạy ta nhÆ° ngÆ°Æ¡i của mắt con.
7:3 Hãy cột nó nơi ngón tay con, Ghi nó trên bia lòng con.
7:4 Hãy nói với sự khôn ngoan rằng: Ngươi là chị em ta! Và xưng sự thông sáng là bằng hữu con;
7:5 Ãể nó gìn giữ con khá»i dâm phụ Khá»i đàn bà ngoại hay nói lá»i dua nịnh.
7:6 . Vì tại cửa sổ nhà ta, Ta nhìn ngang qua song mặt võng ta,
7:7 Bèn thấy trong bá»n kẻ ngu dốt, Giữa vòng ngÆ°á»i thiếu niên, có má»™t gã trai trẻ không trí hiểu,
7:8 Ãi qua ngoài Ä‘Æ°á»ng gần góc nhà đàn bà ấy; NgÆ°á»i bắt Ä‘i Ä‘Æ°á»ng dẫn đến nhà nàng,
7:9 Hoặc trong lúc chạng vạng khi rốt ngày, Hoặc giữa ban đêm khi tối tăm mù mịt.
7:10 Kìa, ngÆ°á»i đàn bà ấy Ä‘i ra rÆ°á»›c hắn, Trang Ä‘iểm nhÆ° con bợm, lòng đầy mÆ°u kế,
7:11 Nàng vốn nói om sòm, không thìn nết, Hai chân nàng chẳng ở trong nhà,
7:12 Khi ở ngoài Ä‘Æ°á»ng, lúc nÆ¡i phố chợ, Rình rập tại các hẻm góc.
7:13 Nàng nắm ôm hôn kẻ trai trẻ ấy, Mặt chai mày đá, nói cùng chàng rằng:
7:14 "Tôi có của lá»… thù ân tại nhà tôi; Ngày nay tôi đã trả xong các lá»i khấn nguyện tôi.
7:15 Bởi cá»› đó, tôi ra đón anh, Ãặng tìm thấy mặt anh, và tôi đã tìm được.
7:16 Tôi có trải trên giÆ°á»ng tôi những má»n, Bằng chỉ Ê-díp-tô đủ sắc,
7:17 Lấy một dược, lư hội, và quế bì, Mà xông thơm chỗ nằm tôi.
7:18 Hãy đến, chúng ta sẽ thân ái mê mệt cho đến sáng, Vui sướng nhau vỠsự luyến ái.
7:19 Vì chồng tôi không có ở nhà, NgÆ°á»i trẩy Ä‘i xa xuôi lắm,
7:20 Ãem túi bạc theo tay ngÆ°á»i, Ãến rằm má»›i trở vá» nhà."
7:21 Nàng dùng lắm lá»i êm dịu quyến dụ hắn, Làm hắn sa ngã vì lá»i dua nịnh của môi miệng mình.
7:22 Hắn liá»n Ä‘i theo nàng, NhÆ° má»™t con bò đến lò cạo, NhÆ° kẻ ngu dại bị cùm dẫn Ä‘i chịu hình phạt,
7:23 Cho đến khi mũi tên xoi ngang qua gan nó; Như con chim bay sa vào lưới, Mà không biết rằng nó rập sự sống mình.
7:24 . Vậy bây giá», hỡi con, hãy nghe ta, Khá chăm chỉ vá» các lá»i của miệng ta.
7:25 Lòng con chá»› xây vào con Ä‘Æ°á»ng đàn bà ấy. Chá»› Ä‘i lạc trong các lối nàng;
7:26 Vì nàng làm nhiá»u ngÆ°á»i bị thÆ°Æ¡ng tích sa ngã, Và kẻ bị nàng giết thật rất nhiá»u thay.
7:27 Nhà nàng là con Ä‘Æ°á»ng của âm phủ, Dẫn xuống các phòng của sá»± chết.

() Cham ngon 8
Sá»± quí trá»ng của sá»± khôn ngoan

8:1 Sự khôn ngoan há chẳng kêu lên sao? Sự thông sáng há không vang tiếng mình ra ư?
8:2 Sá»± khôn ngoan đứng trên chót các nÆ¡i cao, Ngoài Ä‘Æ°á»ng, tại các ngã tÆ°.
8:3 Gần bên cửa thành, tại nơi vào thành, Ở chỗ đông trong cửa thành, sự khôn ngoan la lên rằng:
8:4 Hỡi loài ngÆ°á»i, ta kêu gá»i các ngÆ°Æ¡i, Và tiếng ta hÆ°á»›ng vá» con cái loài ngÆ°á»i!
8:5 Hỡi kẻ ngu muội, hãy hiểu sự khôn khéo; Hỡi kẻ dại dột, lòng ngươi khá nên thông sáng.
8:6 Hãy nghe, vì ta sẽ nói Ä‘iá»u tốt lành, Ta hở môi ra mà dạy Ä‘iá»u ngay thẳng.
8:7 Vì miệng ta sẽ nói chân thật; Còn môi ta ghét sự gian ác.
8:8 Các lá»i miệng ta Ä‘iá»u xÆ°ng hiệp sá»± công bình. Trong nó chẳng có Ä‘iá»u chi cong vạy hoặc gian tà.
8:9 Thảy Ä‘á»u rõ ràng cho ngÆ°á»i nào hiểu biết, Và ngay thẳng cho ngÆ°á»i nào tìm được sá»± tri thức.
8:10 Khá nhận sá»± khuyên dạy ta, chá»› lãnh tiá»n bạc, Thà lãnh sá»± tri thức hÆ¡n là vàng chá»n lá»±a;
8:11 Vì sá»± khôn ngoan có giá hÆ¡n châu ngá»c, Và các vật mình Æ°a thích hÆ¡n hết chẳng sánh bằng nó đặng.
8:12 . Ta, là sự khôn ngoan, đồng ở với sự thông minh, Và tìm được sự hiểu biết, và sự dẽ dặt.
8:13 Sá»± kính sợ Ãức Giê-hô-va, ấy là ghét Ä‘iá»u ác; Ta ghét sá»± kiêu ngạo, xấc xược, con Ä‘Æ°á»ng ác, và miệng gian tà.
8:14 MÆ°u luận và sá»± thông thạo Ä‘á»u thuá»™c vá» ta; Ta là sá»± thông sáng; năng lá»±c vốn thuá»™c vá» ta.
8:15 NhỠta, các vua cai trị, Và những quan trưởng định sự công bình.
8:16 Nhá» ta, các quan trưởng, ngÆ°á»i tÆ°á»›c vị, Và các quan xét thế gian Ä‘á»u quản hạt.
8:17 Ta yêu mến những ngÆ°á»i yêu mến ta, Phàm ai tìm kiếm ta sẽ gặp ta.
8:18 Sá»± giàu có, sá»± tôn trá»ng, Của cải bá»n lâu, và sá»± công bình, Ä‘á»u ở nÆ¡i ta.
8:19 Bông trái ta tốt hơn vàng, đến đỗi hơn vàng ròng; Hoa lợi của ta quí hơn bạc cao.
8:20 Ta Ä‘i trong con Ä‘Æ°á»ng công bình, Giữa các lối ngay thẳng,
8:21 Ãặng làm cho kẻ yêu mến ta hưởng được của cải thật, Và làm cho đầy dẫy các kho tàng của há».
8:22 . Trong buổi Ãức Giê-hô-va khởi cuá»™c tạo hóa, Và thá»i thái cổ, trÆ°á»›c khi chÆ°a dá»±ng nên muôn vật thì Ngài đã có ta.
8:23 Ta đã được lập từ trước vô cùng Từ khi nguyên thỉ, trước khi dựng nên trái đất.
8:24 Lúc chÆ°a có vá»±c sâu, chÆ°a có nguồn chảy nÆ°á»›c nhiá»u, Thì ta đã s sh ra rồi.
8:25 Trước khi núi non chưa lập nên, Và các gò nổng chưa có;
8:26 TrÆ°á»›c khi Ãức Giê-hô-va chÆ°a có dá»±ng nên đất, đồng ruá»™ng, Và tro bụi đầu tiên của thế gian, thì ta đã sanh ra rồi.
8:27 Khi Ãức Chúa Trá»i lập các từng trá»i, Và đặt cái vòng trên mặt vá»±c sâu, thì có ta ở đó.
8:28 Khi Ngài làm cho kiên cố các từng mây trên cao, Khiến các nguồn vực sâu vững chắc,
8:29 Ãịnh bá» cõi cho biển, Ãể nÆ°á»›c không tràn phạm Ä‘iá»u răn của Ngài, Và khi Ngài lập nên trái đất,
8:30 Thì ta ở bên Ngài làm thợ cái, Hằng ngày ta là sá»± khoái lạc Ngài, Và thÆ°á»ng thÆ°á»ng vui vẻ trÆ°á»›c mặt Ngài.
8:31 Ta lấy làm vui vẻ vá» chá»— có ngÆ°á»i ở trên trái đất của Ngài, Và sá»± vui thích ta ở nÆ¡i con cái loài ngÆ°á»i.
8:32 . Vậy, bây giá», các con Æ¡i! hãy nghe ta; Ai giữ đạo ta lấy làm có phÆ°á»›c thay.
8:33 Khá nghe lá»i khuyên dạy, và ở khôn ngoan, Chá»› nên từ chối nó.
8:34 NgÆ°á»i nào nghe lá»i ta, Hằng ngày tỉnh thức tại nÆ¡i cá»­a ta, Và chỠđợi ở bên các trụ cá»­a ta, lấy làm có phÆ°á»›c thay.
8:35 Vì há»… ai tìm được ta, thì gặp sá»± sống, Và sẽ được Æ¡n của Ãức Giê-hô-va;
8:36 Nhưng ai phạm đến ta, làm hại cho linh hồn mình; Còn kẻ nào ghét ta, ắt ưa thích sự chết.

() Cham ngon 9
Sá»± má»i má»c của khôn ngoan và của Ä‘iên cuồng

9:1 Sá»± khôn ngoan đã xây dá»±ng nhà mình; Tạc thành bảy cây trụ của ngÆ°á»i;
9:2 Giết các con thú mình, pha rượu nho mình, Và dá»n bàn tiệc mình rồi.
9:3 NgÆ°á»i đã sai các tá»› gái mình Ä‘i; Ở trên các nÆ¡i cao của thành ngÆ°á»i la rằng:
9:4 Ai ngu dốt, hãy rút vào đấy; Với kẻ thiếu trí hiểu, sự khôn ngoan nói rằng:
9:5 Hãy đến ăn bánh của ta, Và uống rượu ta đã pha lộn.
9:6 Khá bá» sá»± ngây dại Ä‘i, thì sẽ được sống; Hãy Ä‘i theo con Ä‘Æ°á»ng thông sáng.
9:7 Ai trách dạy kẻ nhạo báng mắc phải Ä‘iá»u sỉ nhục, Ai quở kẻ hung ác bị Ä‘iếm ố.
9:8 Chá»› trách kẻ nhạo báng, e nó ghét con; Hãy trách ngÆ°á»i khôn ngoan, thì ngÆ°á»i sẽ yêu mến con.
9:9 Hãy khuyên giáo ngÆ°á»i khôn ngoan, thì ngÆ°á»i sẽ được nên khôn ngoan hÆ¡n; Khá dạy dá»— ngÆ°á»i công bình, thì ngÆ°á»i sẽ thêm tri thức nữa.
9:10 Kính sợ Ãức Giê-hô-va, ấy là khởi đầu sá»± khôn ngoan; Sá»± nhìn biết Ãấng Thánh, đó là sá»± thông sáng.
9:11 Vì nhá» ta, các ngày con sẽ được thêm nhiá»u lên, Và các năm tuổi con sẽ đặng gia tăng.
9:12 Nếu con khôn ngoan, thì có ích cho chính mình con; Nếu con nhạo báng, tất má»™t mình con phảº£i gánh lấy.
9:13 . Ãàn bà Ä‘iên cuồng hay la lối, Nàng là ngu muá»™i chẳng biết chi cả.
9:14 Nàng ngồi nơi cửa nhà mình, Trên một cái ghế tại nơi cao của thành,
9:15 Ãặng kêu gá»i những kẻ Ä‘i Ä‘Æ°á»ng, Tức những kẻ Ä‘i thẳng Ä‘Æ°á»ng mình mà rằng:
9:16 Ai ngu dốt hãy rút vào đây; Và nàng nói với kẻ thiếu trí hiểu rằng:
9:17 NÆ°á»›c ăn cắp lấy làm ngá»t ngào, Bánh ăn vụng là ngon thay.
9:18 Những ngÆ°á»i chẳng biết rằng kẻ chết ở đó, Và những ngÆ°á»i khách của nàng Ä‘á»u ở dÆ°á»›i chốn sâu của âm phủ.

Các châm ngôn của Sa-lô-môn
(10: 1 đến 29: 27)

() Cham ngon 10
Quyển thứ nhứt góp các châm ngôn của Sa-lô-môn

10:1 Con trai khôn ngoan làm vui cha mình; Nhưng đứa ngu muội gây buồn cho mẹ nó.
10:2. Của phi nghÄ©a chẳng được ích chi; Song sá»± công bình giải cứu khá»i chết.
10:3 Ãức Giê-hô-va không để linh hồn ngÆ°á»i công bình chịu đói khát; NhÆ°ng Ngài xô Ä‘uổi sá»± Æ°á»›c ao của kẻ ác Ä‘i.
10:4 . Kẻ làm việc tay biếng nhác trở nên nghèo hèn; Còn tay kẻ siêng năng làm cho được giàu có.
10:5 . Ai thâu trữ trong mùa hè là con trai khôn ngoan; Song kẻ ngủ lúc mùa gặt là con trai gây cho sỉ nhục.
10:6 . Có phÆ°á»›c lành giáng trên đầu kẻ công bình; NhÆ°ng miệng kẻ ác giấu sá»± cÆ°á»ng bạo.
10:7 . Ká»· niệm ngÆ°á»i công bình được khen ngợi; Song tên kẻ gian ác rục Ä‘i.
10:8 . NgÆ°á»i có lòng khôn ngoan, nhận tiếp những Ä‘iá»u răn; NhÆ°ng kẻ có miệng ngu muá»™i phải bị sa ngã.
10:9 . NgÆ°á»i nào theo sá»± ngay thẳng Ä‘i vững chắc; Còn kẻ làm cong vẹo Ä‘Æ°á»ng lối mình bị chúng biết.
10:10 . Kẻ nào nheo mắt làm cho ưu sầu; Còn ai có miệng ngu muội bị sa ngã.
10:11 . Miệng ngÆ°á»i công bình là má»™t nguồn sá»± sống; NhÆ°ng miệng kẻ hung ác giấu sá»± cÆ°á»ng bạo.
10:12 . Sá»± ghen ghét xui Ä‘iá»u cãi lá»™n; Song lòng thÆ°Æ¡ng yêu lấp hết các tá»™i phạm.
10:13 . Trên môi miệng ngÆ°á»i thông sáng có sá»± khôn ngoan; NhÆ°ng roi vá»t dành cho lÆ°ng kẻ thiếu trí hiểu.
10:14 . NgÆ°á»i khôn ngoan dành để sá»± tri thức; NhÆ°ng tại cá»› miệng kẻ ngu muá»™i sá»± bại hoại hòng đến.
10:15 . Tài sản kẻ giàu có là cái thành kiên cố của ngÆ°á»i; Song sá»± hÆ° nát của ngÆ°á»i khốn khổ là sá»± nghèo nàn của há».
10:16 . Lao khổ của ngÆ°á»i công bình hÆ°á»›ng vá» sá»± sống; Còn hoa lợi kẻ hung ác chiá»u vá» tá»™i lá»—i.
10:17 . Kẻ nghe lá»i khuyên dạy ở trong Ä‘Æ°á»ng sá»± sống; NhÆ°ng ai quên sá»± quở trách phải lầm lạc.
10:18 . NgÆ°á»i giấu sá»± ghen ghét có môi dối giả; Và ai rải Ä‘iá»u nói hành là kẻ ngu dại.
10:19 . Há»… lắm lá»i, vi phạm nào có thiếu; NhÆ°ng ai cầm giữ miệng mình là khôn ngoan.
10:20 . Lưỡi ngÆ°á»i công bình giống nhÆ° bạc cao; Còn lòng kẻ hung ác không ra gì.
10:21 Môi miệng ngÆ°á»i công bình nuôi dạy nhiá»u ngÆ°á»i; NhÆ°ng kẻ ngu dại chết, vì thiếu trí hiểu.
10:22 . PhÆ°á»›c lành của Ãức Giê-hô-va làm cho giàu có; Ngài chẳng thêm sá»± Ä‘au lòng gì lẫn vào.
10:23 . Kẻ thiếu trí hiểu coi sá»± làm ác nhÆ° chÆ¡i; NhÆ°ng ngÆ°á»i thông sáng thích sá»± khôn ngoan.
10:24 . Ãiá»u gì kẻ hung ác sợ sệt, ắt sẽ xảy đến cho nó; NhÆ°ng kẻ công bình sẽ được nhÆ° ý mình Æ°á»›c ao.
10:25 Khi gió trốt thổi qua, kẻ hung ác không còn nữa; Song ná»n của ngÆ°á»i công bình còn đến Ä‘á»i Ä‘á»i.
10:26 . NhÆ° giấ m ghê răng, nhÆ° khói cay mắt, Kẻ làm biếng nhác đối vá»›i ngÆ°á»i sai khiến nó là vậy.
10:27 . Sá»± kính sợ Ãức Giê-hô-va gia thêm ngày tháng; Còn năm tuổi kẻ ác sẽ bị giảm bá»›t Ä‘i.
10:28 Sá»± trông mong của ngÆ°á»i công bình giáp sá»± vui vẻ; Còn sá»± trông đợi của kẻ ác sẽ hÆ° mất Ä‘i.
10:29 . Con Ä‘Æ°á»ng của Ãức Giê-hô-va nhÆ° má»™t đồn lÅ©y cho ngÆ°á»i ngay thẳng; NhÆ°ng nó là sá»± bại hoại cho kẻ làm ác.
10:30 NgÆ°á»i công bình chẳng há» bị rúng Ä‘á»™ng; Song kẻ ác không được ở trên đất.
10:31 . Miệng ngÆ°á»i công bình sanh sá»± khôn ngoan; Duy lưỡi của kẻ gian tà sẽ bị truất.
10:32 Môi ngÆ°á»i công bình biết Ä‘iá»u đẹp ý; NhÆ°ng miệng kẻ hung ác chỉ nói sá»± gian tà.

() Cham ngon 11
11:1 . Cây cân giả lấy làm gá»›m ghiếc cho Ãức Giê-hô-va; NhÆ°ng trái cân đúng được đẹp lòng Ngài.
11:2 . Khi kiêu ngạo đến, sỉ nhục cÅ©ng đến nữa; NhÆ°ng sá»± khôn ngoan vẫn ở vá»›i ngÆ°á»i khiêm nhượng.
11:3 . Sá»± thanh liêm của ngÆ°á»i ngay thẳng dẫn dắt há»; Còn sá»± gian tà của kẻ bất trung sẽ hủy diệt chúng nó.
11:4 . Trong ngày thạnh ná»™, tài sản chẳng ích chi cả; Duy công bình giải cứu khá»i sá»± chết.
11:5 . Sá»± công bình của ngÆ°á»i trá»n vẹn ban bằng Ä‘Æ°á»ng lối ngÆ°á»i; NhÆ°ng kẻ hung ác vì gian ác mình mà sa ngã.
11:6 Sá»± công bình của ngÆ°á»i ngay thẳng sẽ giải cứu há»; Song kẻ bất trung bị mắc trong sá»± gian ác của mình.
11:7 . Khi kẻ ác chết, sá»± trông mong nó mất; Và sá»± trông đợi của kẻ cÆ°á»ng bạo bị diệt.
11:8 . NgÆ°á»i công bình được cứu khá»i hoạn nạn; Rồi kẻ hung ác sa vào đó thế cho ngÆ°á»i.
11:9 . Kẻ ác lấy lá»i nói mà làm tàn hại ngÆ°á»i lân cận mình; Còn các ngÆ°á»i công bình nhá» tri thức mà được cứu khá»i.
11:10 . Cả thành Ä‘á»u vui vẻ vá» sá»± may mắn của ngÆ°á»i công bình; NhÆ°ng khi kẻ ác bị hÆ° mất, bèn có tiếng reo mừng.
11:11 Nhá» ngÆ°á»i ngay thẳng chúc phÆ°á»›c cho, thành được cao trá»ng; Song tại miệng kẻ tà ác, nó bị đánh đổ.
11:12 . Kẻ nào khinh dể ngÆ°á»i lân cận mình thiếu trí hiểu; NhÆ°ng ngÆ°á»i khôn sáng làm thinh.
11:13 Kẻ Ä‘i thèo lẻo tá» ra Ä‘iá»u kín đáo; Còn ai có lòng trung tín giữ kín công việc.
11:14 . Dân sá»± sa ngã tại không chánh trị; Song nếu có nhiá»u mÆ°u sÄ©, bèn được yên ổn.
11:15 . NgÆ°á»i nào bảo lãnh cho ngÆ°á»i ngoại, ắt bị hại; NhÆ°ng ai ghét cuá»™c bảo lãnh, bèn được bình an vô sá»±.
11:16 . NgÆ°á»i đàn bà có duyên được sá»± tôn trá»ng; Còn ngÆ°á»i đàn ông hung bạo được tài sản.
11:17 . NgÆ°á»i nhân từ làm lành cho linh hồn mình; Còn kẻ hung bạo xui khổ cá»±c cho thịt mình.
11:18 . Kẻ dữ ăn được công giá hÆ° giả; Song ai gieo Ä‘iá»u công bình hưởng phần thưởng chắc chắn.
11:19 . NgÆ°á»i nào vững lòng ở công bình được đến sá»± sống; Còn kẻ săn theo ác gây sá»± chết cho mình.
11:20 . Kẻ có lòng gian tà lấy làm gá»›m ghiếc cho Ãức Giê-hô-va; NhÆ°ng ai có tánh hạnh trá»n vẹn được đẹp lòng Ngài.
11:21 . Quả thật kẻ gian ác chẳng há» khá»i bị hình phạt; Song dòng dõi ngÆ°á»i công bình sẽ được cứu khá»i.
11:22 . Má»™t ngÆ°á»i đàn bà đẹp đẽ mà thiếu dè dặt, Khác nào má»™t vòng vàng Ä‘eo nÆ¡i mÅ©i heo.
11:23 . Sá»± ao Æ°á»›c của ngÆ°á»i công bình chỉ là Ä‘iá»u thiện; Còn Ä‘iá»u kẻ ác trông đợi, ấy là cÆ¡n thạnh ná»™.
11:24 . Có ngÆ°á»i rải của mình ra, lại càng thêm nhiá»u lên; CÅ©ng có ngÆ°á»i chắt lót quá bá»±c, nhÆ°ng chỉ được sá»± thiếu thốn.
11:25 . Lòng rá»™ng rãi sẽ được no nê; Còn ai nhuần gá»™i, chính ngÆ°á»i sẽ được nhuần gá»™i.
11:26 . Kẻ nào cầm giữ lúa thóc, bị dân sá»± rủa sả; Song sá»± chúc phÆ°á»›c sẽ giáng trên đầu ngÆ°á»i bán nó ra.
11:27 . Ai tìm cầu sá»± thiện, tìm kiếm ân Ä‘iển; NhÆ°ng ai tìm cầu Ä‘iá»u ác, tất ác sẽ xảy đến cho nó.
11:28 . Kẻ nào tin cậy nÆ¡i của cải mình sẽ bị xiêu ngã; Còn ngÆ°á»i công bình được xanh tÆ°Æ¡i nhÆ° lá cây.
11:29 . Ai khuấy rối nhà mình sẽ được gió làm cÆ¡ nghiệp; Còn kẻ Ä‘iên cuồng trở nên tôi tá»› cho ngÆ°á»i có lòng khôn ngoan.
11:30 . Kết quả của ngÆ°á»i công bình giống nhÆ° cây sá»± sống; NgÆ°á»i khôn ngoan có tài được linh hồn ngÆ°á»i ta.
11:31 . Kìa, ngÆ°á»i công bình được báo đáp nÆ¡i thế thượng; PhÆ°Æ¡ng chi kẻ hung ác và kẻ có tá»™i!

() Cham ngon 12
12:1 . Ai Æ°a Ä‘iá»u sá»­a phạt Æ°a sá»± tri thức; NhÆ°ng kẻ ghét sá»± quở trách là ngây dại.
12:2 . NgÆ°á»i lành được Æ¡n của Ãức Giê-hô-va; NhÆ°ng Ãức Chúa Trá»i định tá»™i cho ngÆ°á»i toan mÆ°u ác.
12:3 . Loài ngÆ°á»i chẳng phải vì hung ác mà được lập vững bá»n; Song rá»… ngÆ°á»i công bình chẳng bị lay Ä‘á»™ng.
12:4 . NgÆ°á»i đàn bà nhân đức là mão triá»u thiên cho chồng nàng; Còn vợ làm xấu hổ khác nào sá»± mục trong xÆ°Æ¡ng cốt ngÆ°á»i.
12:5 . TÆ° tưởng ngÆ°á»i nghÄ©a chỉ là công bình; Song mÆ°u luận kẻ ác Ä‘á»u là giả dối.
12:6 . Các lá»i kẻ hung ác rình rập làm đổ huyết ra; Song miệng ngÆ°á»i ngay thẳng giải cứu ngÆ°á»i khá»i.
12:7 . Ãánh đổ kẻ hung ác thì há» chẳng còn nữa; NhÆ°ng nhà ngÆ°á»i công bình còn đứng vững.
12:8 . NgÆ°á»i ta được khen ngợi tùy theo sá»± khôn sáng mình; Còn kẻ có lòng tà vạy sẽ bị khinh dể.
12:9 . Thà má»™t ngÆ°á»i ở bá»±c hèn hạ và có tôi tá»›, Còn hÆ¡n kẻ tá»± tôn mà lại thiếu ăn.
12:10 . NgÆ°á»i công bình coi sóc sá»± sống của súc vật mình; Còn lòng thÆ°Æ¡ng xót của kẻ dữ khác nào sá»± hung bạo.
12:11 . Ai cày đất mình sẽ được vật thực dư dật; Còn ai theo kẻ biếng nhác thiếu trí hiểu.
12:12 . Kẻ hung ác tham lam của hoạch tài; Song rá»… của ngÆ°á»i công bình sanh bông trái.
12:13 . Trong sá»± vi phạm của môi miệng có má»™t cái bẫy tàn hại; NhÆ°ng ngÆ°á»i công bình được thoát khá»i sá»± hoạn nạn.
12:14 . Nhá» bông trái của môi miệng mình, ngÆ°á»i sẽ được no đầy phÆ°á»›c; Và ngÆ°á»i ta sẽ được báo lại tùy theo việc tay mình đã làm.
12:15 . ÃÆ°á»ng lối của kẻ ngu muá»™i vốn ngay thẳng theo mắt nó; Còn ngÆ°á»i khôn ngoan nghe lá»i khuyên dạy.
12:16 . Sá»± giận dữ của kẻ ngu muá»™i liá»n lá»™ ra tức thì; Còn ngÆ°á»i khôn khéo che lấp sỉ nhục mình.
12:17 . Kẻ nào nói thật, rao truyá»n sá»± công bình; Song kẻ làm chứng gian, phô sá»± giả dối.
12:18 . Lá»i vô Ä‘á»™ đâm xoi khác nào gÆ°Æ¡m; NhÆ°ng lưỡi ngÆ°á»i khôn ngoan vốn là thuốc hay.
12:19 . Môi chân thật được bá»n Ä‘á»— Ä‘á»i Ä‘á»i; Song lưỡi giả dối chỉ còn má»™t lúc mà thôi.
12:20 . Sá»± phỉnh gạt ở trong lòng kẻ toan mÆ°u hại; NhÆ°ng sá»± vui vẻ thuá»™c vá» ngÆ°á»i khuyên lÆ¡n sá»± hòa bình.
12:21 . Chẳng má»™t tai há»a nào xảy đến cho ngÆ°á»i công bình; Song kẻ hung ác sẽ bị đầy Ä‘au Ä‘á»›n.
12:22 . Môi miệng nói dối giả lấy làm gá»›m ghiếc cho Ãức Giê-hô-va; Song ai ăn ở trung thành được đẹp lòng Ngài.
12:23 . NgÆ°á»i khôn khéo giấu Ä‘iá»u mình biết; Còn lòng kẻ ngu muá»™i xÆ°ng ra sá»± Ä‘iên dại mình.
12:24 . Tay ngÆ°á»i siêng năng sẽ cai trị; NhÆ°ng tay kẻ biếng nhác phải phục dịch.
12:25 . Sá»± buồn rầu ở nÆ¡i lòng ngÆ°á»i làm cho nao sá»n; NhÆ°ng má»™t lá»i lành khiến lòng vui vẻ.
12:26 . NgÆ°á»i công bình dẫn Ä‘Æ°á»ng cho kẻ lân cận mình; Còn các nẻo kẻ dữ làm sai lạc chúng.
12:27 . Kẻ biếng nhác không chiên nÆ°á»›ng thịt mình đã săn; Song ngÆ°á»i siêng năng được tài vật quí báu của loài ngÆ°á»i.
12:28 . Sá»± sống ở nÆ¡i Ä‘Æ°á»ng công bình; Trên lối nó không có sá»± chết.

() Cham ngon 13
13:1 . Con khôn ngoan nghe sá»± khuyên dạy của cha; Song kẻ nhạo báng không khứng nghe lá»i quở trách.
13:2 . Nhá» bông trái của miệng mình, ngÆ°á»i hưởng lấy sá»± lành; Còn linh hồn kẻ gian ác sẽ ăn Ä‘iá»u cÆ°á»ng bạo.
13:3 . Kẻ canh giữ miệng mình, giữ được mạng sống mình; Nhưng kẻ nào hở môi quá, bèn bị bại hoại.
13:4 . Lòng kẻ biếng nhác mong Æ°á»›c, mà chẳng có chi hết; Còn lòng ngÆ°á»i siêng năng sẽ được no nê.
13:5 . NgÆ°á»i công bình ghét lá»i dối trá; Song kẻ hung ác đáng gá»›m ghê và bị hổ thẹn.
13:6 . Sá»± công bình bảo há»™ ngÆ°á»i ăn ở ngay thẳng; NhÆ°ng sá»± gian ác đánh đổ kẻ phạm tá»™i.
13:7 . Có kẻ làm bá»™ giàu, mà chẳng có gì hết; CÅ©ng có ngÆ°á»i làm bá»™ nghèo, lại có của cải nhiá»u.
13:8 . Giá chuá»™c mạng sống loài ngÆ°á»i, ấy là của cải mình; Còn kẻ nghèo chẳng há» nghe lá»i hăm dá»a.
13:9 . Sá»± sáng của kẻ lành soi rạng ngá»i; NhÆ°ng đèn kẻ ác lại bị tắt Ä‘i.
13:10 . Sá»± kiêu ngạo chỉ sanh ra Ä‘iá»u cãi lá»™n; Còn sá»± khôn ngoan ở vá»›i ngÆ°á»i chịu lá»i khuyên dạy.
13:11 . Hoạch tài ắt phải hao bá»›t; Còn ai lấy tay thâu góp sẽ được thêm của nhiá»u lên.
13:12 . Sự trông cậy trì hoãn khiến lòng bị đau đớn; Nhưng khi sự ước ao được thành, thì giống như một cây sự sống.
13:13 . Kẻ nào khinh lá»i dạy, ắt bị hÆ° bại; Còn ai kính sợ giá»›i mạng, nấy được ban thưởng.
13:14 . Sá»± dạy dá»— của ngÆ°á»i khôn ngoan vốn má»™t nguồn sá»± sống, Ãặng khiến ngÆ°á»i ta tránh khá»i bẫy sá»± chết.
13:15 . Sá»± thông sáng thật được ân Ä‘iển; Song con Ä‘Æ°á»ng kẻ phạm tá»™i lấy làm khốn cá»±c thay.
13:16 . Phàm ngÆ°á»i khôn khéo làm việc cứ theo sá»± hiểu biết; NhÆ°ng kẻ ngu muá»™i bày tá» ra sá»± Ä‘iên dại mình.
13:17 . Sứ giả gian ác sa vào tai há»a; Còn khâm sai trung tín khác nào thuốc hay.
13:18 . Ai chối sá»± khuyên dạy sẽ bị nghèo khổ và sỉ nhục; NhÆ°ng kẻ nào nhận tiếp lá»i quở trách sẽ được tôn trá»ng.
13:19 . Sá»± Æ°á»›c ao mà được thành lấy làm êm dịu cho linh hồn; Còn lìa bá» Ä‘iá»u dữ, quả là sá»± gá»›m ghiếc cho kẻ ngu muá»™i.
13:20 . Ai giao tiếp vá»›i ngÆ°á»i khôn ngoan, trở nên khôn ngoan; NhÆ°ng kẻ làm bạn vá»›i bá»n Ä‘iên dại sẽ bị tàn hại.
13:21 . Tai há»a Ä‘uổi theo kẻ có tá»™i; Còn phÆ°á»›c lành là phần thưởng của ngÆ°á»i công bình.
13:22 . NgÆ°á»i lành lÆ°u truyá»n gia sản cho con cháu mình; Song của cải kẻ có tá»™i dành cho ngÆ°á»i công bình.
13:23 . Chá»— ngÆ°á»i nghèo khai phá sanh nhiá»u lÆ°Æ¡ng thá»±c; NhÆ°ng có kẻ bị tiêu mất tại vì thiếu sá»± công bình;
13:24 . NgÆ°á»i nào kiêng roi vá»t ghét con trai mình; Song ai thÆ°Æ¡ng con ắt cần lo sá»­a trị nó. 13:25 . NgÆ°á»i công bình ăn cho phỉ dạ mình; Còn bụng kẻ ác bị đói.

() Cham ngon 14
14:1 . NgÆ°á»i nữ khôn ngoan xây cất nhà mình; Song kẻ ngu dại lấy tay mình mà phá hủy nó Ä‘i.
14:2 . Ai Ä‘i theo sá»± ngay thẳng kính sợ Ãức Giê-hô-va; Còn ai ăn ở tà vạy khinh bỉ Ngài,
14:3 . Trong miệng kẻ ngu dại có cây roi đánh phạt sá»± kiêu ngạo nó; Song môi ngÆ°á»i khôn ngoan giữ lấy ngÆ°á»i.
14:4 . Ãâu không có bò, đó máng cá» trống không; NhÆ°ng nhiá»u hoa lợi do nÆ¡i sức bò Ä‘á»±c mà ra.
14:5 . NgÆ°á»i chứng trung thành không há» nói dối; Còn kẻ làm chứng gian buông lá»i dối trá.
14:6 . Kẻ nhạo báng tìm khôn ngoan, mà không gặp; Song sá»± tri thức lấy làm dá»… cho ngÆ°á»i thông sáng.
14:7 . Hãy dan xa khá»i mặt kẻ ngu muá»™i, Con sẽ chẳng tìm được môi khôn ngoan nÆ¡i nó.
14:8 . Sá»± trí huệ của ngÆ°á»i khôn khéo, ấy là hiểu rõ Ä‘Æ°á»ng lối mình; NhÆ°ng sá»± Ä‘iên cuồng của kẻ ngu muá»™i là sá»± phỉnh gạt.
14:9 . Kẻ ngu dại bỉ báng tá»™i lá»—i; NhÆ°ng ngÆ°á»i ngay thẳng có được Æ¡n của Ãức Chúa Trá»i.
14:10 . Lòng nhìn biết sá»± cay đắng của lòng; Má»™t ngÆ°á»i ngoại không chia vui vá»›i nó được.
14:11 . Nhà kẻ gian ác sẽ bị đánh đổ; Song trại ngÆ°á»i ngay thẳng sẽ được hÆ°ng thạnh.
14:12 . Có má»™t con Ä‘Æ°á»ng coi dÆ°á»ng chánh đáng cho loài ngÆ°á»i; NhÆ°ng đến cuối cùng nó thành ra nẻo sá»± chết.
14:13 . Dầu trong lúc cÆ°á»i cợt lòng vẫn buồn thảm; Và cuối cùng sá»± vui, ấy là Ä‘iá»u sầu não.
14:14 . Lòng kẻ nào lìa xa Ãức Chúa Trá»i sẽ được no nê sá»± kết quả của mình; Còn ngÆ°á»i lành nhá» chính mình mà được thá»a nguyện.
14:15 . Kẻ ngu dốt tin hết má»i lá»i; NhÆ°ng ngÆ°á»i khôn khéo xem xét các bÆ°á»›c mình.
14:16 . NgÆ°á»i khôn ngoan sợ và tránh khá»i Ä‘iá»u ác; Song kẻ ngu muá»™i ở xấc xược, và có lòng cậy mình.
14:17 . NgÆ°á»i nóng nảy làm Ä‘iên làm dại; Và kẻ toan mÆ°u ác bị ghét.
14:18 . Kẻ ngu muá»™i được sá»± Ä‘iên dại làm cÆ¡ nghiệp; Song ngÆ°á»i khôn ngoan được Ä‘á»™i mão triá»u thiên bằng tri thức.
14:19 . NgÆ°á»i ác phục trÆ°á»›c mặt ngÆ°á»i thiện; Và kẻ dữ cúi lạy ở ngoài cá»­a ngÆ°á»i công bình.
14:20 . NgÆ°á»i nghèo khó dầu láng giá»ng cÅ©ng ghét bá»; NhÆ°ng bằng hữu của ngÆ°á»i giàu thì nhiá»u thay.
14:21 . Ai khinh bỉ kẻ lân cận mình phạm tá»™i; Còn ai thÆ°Æ¡ng xót ngÆ°á»i khốn khó lấy làm có phÆ°á»›c thay.
14:22 . Kẻ toan mÆ°u ác há chẳng lầm lạc sao? Còn nhân từ và chân thật thuá»™c vá» ngÆ°á»i toan mÆ°u thiện.
14:23 . Trong các thứ công việc Ä‘á»u có ích lợi; NhÆ°ng miệng nói nhiá»u chỉ dẫn đến sá»± thiếu thốn.
14:24 . Giàu có là mão triá»u thiên cho ngÆ°á»i khôn ngoan; Còn Ä‘iên cuồng của kẻ ngây dại chỉ là Ä‘iên cuồng.
14:25 . Kẻ làm chứng chân thật giải cứu linh hồn ngÆ°á»i ta; Song kẻ nào nói dối gây sá»± phỉnh gạt.
14:26 . Trong sá»± kính sợ Ãức Giê-hô-va có nÆ¡i nÆ°Æ¡ng cậy vững chắc; Và con cái Ngài sẽ được má»™t nÆ¡i ẩn núp.
14:27 Sá»± kính sợ Ãức Giê-hô-va vốn má»™t nguồn sá»± sống, Ãặng khiến ngÆ°á»i ta tránh khá»i bẫy sá»± chết.
14:28 . Dân sự đông đảo, ấy là sự vinh hiển của vua; Còn dân sự ít, ấy khiến cho quan tướng bị bại.
14:29 . Kẻ nào chậm nóng giận có thông sáng lớn; Nhưng ai hay nóng nảy tôn lên sự điên cuồng.
14:30 . Lòng bình tịnh là sự sống của thân thể; Còn sự ghen ghét là đồ mục của xương cốt.
14:31 . Kẻ hà hiếp ngÆ°á»i nghèo khổ làm nhục Ãấng Tạo hóa mình; Còn ai thÆ°Æ¡ng xót ngÆ°á»i bần cùng tôn trá»ng Ngài.
14:32 . Kẻ ác bị đánh đổ trong sự gian ác mình; Nhưng kẻ công bình vẫn có nơi nương cậy, dầu trong khi chết.
14:33 . Sá»± khôn ngoan ở tại lòng ngÆ°á»i thông sáng; Còn Ä‘iá»u ở trong lòng kẻ ngu muá»™i được lá»™ ra.
14:34 . Sá»± công bình làm cho nÆ°á»›c cao trá»ng; Song tá»™i lá»—i là sá»± hổ thẹn cho các dân tá»™c.
14:35 . Vua làm ơn cho tôi tớ nào ăn ở khôn sáng; Nhưng cơn thạnh nộ vua nổi nghịch cùng kẻ gây sự hổ thẹn.

() Cham ngon 15
15:1 . Lá»i đáp êm nhẹ làm nguôi cÆ¡n giận; Còn lá»i xẳng xá»›m trêu thạnh ná»™ thêm.
15:2 . Lưỡi ngÆ°á»i khôn ngoan truyá»n ra sá»± tri thức cách phải; NhÆ°ng miệng kẻ ngu muá»™i chỉ buông Ä‘iá»u Ä‘iên cuồng.
15:3 . Con mắt Ãức Giê-hô-va ở khắp má»i nÆ¡i, Xem xét kẻ gian ác và ngÆ°á»i lÆ°Æ¡ng thiện.
15:4 . Lưỡi hiá»n lành giống nhÆ° má»™t cây sá»± sống; Song lưỡi gian tà làm cho hÆ° nát tâm thần.
15:5 . Kẻ ngu dại khinh sá»± khuyên dạy của cha mình; Còn ai giữ theo lá»i quở trách trở nên khôn khéo.
15:6 . Trong nhà ngÆ°á»i công bình có nhiá»u vật quí; Song trong huê lợi kẻ gian ác có Ä‘iá»u rối loạn.
15:7 . Môi ngÆ°á»i khôn ngoan rải sá»± tri thức ra; NhÆ°ng lòng kẻ ngu muá»™i chẳng làm nhÆ° vậy.
15:8 . Của tế lá»… kẻ gian ác lấy làm gá»›m ghiếc cho Ãức Giê-hô-va; Song lá»i cầu nguyện của ngÆ°á»i ngay thẳng được đẹp lòng Ngài.
15:9 . ÃÆ°á»ng lối kẻ ác lấy làm gá»›m ghiếc cho Ãức Giê-hô-va; NhÆ°ng Ngài thÆ°Æ¡ng mến ngÆ°á»i nào theo sá»± công bình.
15:10 . Sá»± hình phạt nặng ná» dành cho kẻ bá» chánh lá»™; Và kẻ ghét lá»i quở trách sẽ chết mất.
15:11 . Aâm phủ và chốn trầm luân còn ở trÆ°á»›c mặt Ãức Giê-hô-va thay, PhÆ°Æ¡ng chi lòng của con cái loài ngÆ°á»i!
15:12 . Kẻ nhạo báng không Æ°a ngÆ°á»i ta quở trách mình; Hắn không muốn đến cùng ngÆ°á»i khôn ngoan.
15:13 . Lòng khoái lạc làm cho mặt mày vui vẻ; NhÆ°ng tại lòng buồn bã trí bèn bị nao sá»n.
15:14 . Lòng ngÆ°á»i thông sáng tìm kiếm sá»± tri thức; Còn lá»— miệng kẻ ngu muá»™i nuôi lấy mình bằng sá»± Ä‘iên cuồng.
15:15 . Các ngày kẻ bị hoạn nạn Ä‘á»u là gian hiểm; Song lòng vui mừng dá»± yến tiệc luôn luôn.
15:16 . Thà có ít của mà kính sợ Ãức Giê-hô-va, Còn hÆ¡n là tài sản nhiá»u mà bối rối cặp theo.
15:17 Thà một món rau mà thương yêu nhau, Còn hơn ăn bò mập béo với sự ganh ghét cặp theo.
15:18 . NgÆ°á»i hay giận gây Ä‘iá»u đánh lá»™n; NhÆ°ng ngÆ°á»i chậm nóng giận làm nguôi cÆ¡n tranh cãi.
15:19 . ÃÆ°á»ng kẻ biếng nhác nhÆ° má»™t hàng rào gai; Còn nẻo ngÆ°á»i ngay thẳng được ban bằng.
15:20 . Con khôn ngoan làm vui vẻ cha nó; Còn đứa ngu muội khinh bỉ mẹ mình.
15:21 . Kẻ thiếu trí hiểu lấy sá»± Ä‘iên dại làm vui; Song ngÆ°á»i khôn sáng sá»­a Ä‘Æ°á»ng mình ngay thẳng rồi Ä‘i.
15:22 . Ãâu không có nghị luận, đó mÆ°u định phải phế; NhÆ°ng nhá» có nhiá»u mÆ°u sÄ©, mÆ°u định bèn được thành.
15:23 . Miệng hay đáp giá»i khiến ngÆ°á»i vui vẻ; Và lá»i nói phải thì lấy làm tốt biết bao!
15:24 . Con Ä‘Æ°á»ng sá»± sống của ngÆ°á»i khôn ngoan dẫn lên trên, Ãể tránh khá»i âm phủ ở dÆ°á»›i thấp.
15:25 . Ãức Giê-hô-va sẽ đánh đổ nhà kẻ kiêu ngạo; NhÆ°ng Ngài làm vững chắc các má»™c giá»›i của kẻ góa bụa.
15:26 . Các mÆ°u ác lấy làm gá»›m ghiếc cho Ãức Giê-hô-va; Song lá»i thanh sạch đẹp lòng Ngài.
15:27 . NgÆ°á»i tham lợi làm rối loạn nhà mình; Còn ai ghét của hối lá»™ sẽ được sống.
15:28 . Lòng ngÆ°á»i công bình suy nghÄ© lá»i phải đáp; NhÆ°ng miệng kẻ ác buông ra Ä‘iá»u dữ.
15:29 . Ãức Giê-hô-va xa cách kẻ ác; NhÆ°ng Ngài nghe lá»i cầu nguyện của ngÆ°á»i công bình.
15:30 . Sự sáng con mắt khiến lòng vui vẻ; Và một tin lành làm cho xương cốt được béo tốt.
15:31 . Kẻ nào nghe lá»i quở trách của sá»± sống Sẽ được ở giữa các ngÆ°á»i khôn ngoan.
15:32 . Ai từ chối sá»± khuyên dạy khinh bỉ linh hồn mình. NhÆ°ng ai nghe lá»i quở trách được sá»± thông sáng.
15:33 . Sá»± kính sợ Ãức Giê-hô-va dạy dá»— Ä‘iá»u khôn ngoan; Và sá»± khiêm nhượng Ä‘i trÆ°á»›c sá»± tôn trá»ng.

() Cham ngon 16
16:1 . Việc toan liệu của lòng thuá»™c vá» loài ngÆ°á»i; Còn sá»± đáp lá»i của lưỡi do Ãức Giê-hô-va mà đến.
16:2 . Các Ä‘Æ°á»ng lối của ngÆ°á»i Ä‘á»u là trong sạch theo mắt mình; Song Ãức Giê-hô-va cân nhắc cái lòng.
16:3 . Hãy phó các việc mình cho Ãức Giê-hô-va, Thì những mÆ°u ý mình sẽ được thành công.
16:4 . Ãức Giê-hô-va đã dá»±ng nên muôn vật để dùng cho Ngài; Ãến Ä‘á»—i kẻ ác cÅ©ng vậy, để dành cho ngày tai há»a.
16:5 . Phàm ai có lòng kiêu ngạo lấy làm gá»›m ghiếc cho Ãức Giê-hô-va; Quả thật nó sẽ chẳng được khá»i bị phạt.
16:6 . Nhá» sá»± nhân từ và chân thật tá»™i lá»—i được chuá»™c; Và bởi sá»± kính sợ Ãức Giê-hô-va ngÆ°á»i ta xây bá» Ä‘iá»u ác.
16:7 . Khi tánh hạnh của ngÆ°á»i nào đẹp lòng Ãức Giê-hô-va, Thì Ngài cÅ©ng khiến các thù nghịch ngÆ°á»i ở hòa thuận vá»›i ngÆ°á»i.
16:8 . Thà ít của mà có sá»± công bình, HÆ¡n là nhiá»u hoa lợi vá»›i sá»± bất nghÄ©a cặp theo.
16:9 . Lòng ngÆ°á»i toan định Ä‘Æ°á»ng lối mình; Song Ãức Giê-hô-va chỉ dẫn các bÆ°á»›c của ngÆ°á»i.
16:10 . Lá»i của Chúa ở môi vua; Miệng ngÆ°á»i sẽ không sai lầm khi xét Ä‘oán.
16:11 . Trái cân và vá cân công bình thuá»™c vá» Ãức Giê-hô-va; Các trái cân trong bao là công việc của Ngài.
16:12 . Làm gian ác, ấy là Ä‘iá»u gá»›m ghiếc cho vua chúa; Vì nhá» công bình ngôi nÆ°á»›c được lập vững bá»n.
16:13 . Môi miệng ngÆ°á»i công bình là sá»± vui vẻ cho các vua; Há» Æ°a mến kẻ nói ngay thẳng.
16:14 . CÆ¡n thạnh ná»™ của vua khác nào sứ giả sá»± chết; NhÆ°ng ngÆ°á»i khôn ngoan làm cho nó nguôi Ä‘i.
16:15 Nhá» sắc mặt vua sáng sủa bèn được sá»± sống; Aân Ä‘iển ngÆ°á»i khác nào áng mây dẫn mÆ°a muá»™n.
16:16 . Ãược sá»± khôn ngoan, thật quí hÆ¡n vàng ròng biết mấy! Ãược thông sáng, đáng chuá»™ng hÆ¡n bạc biết bao!
16:17 . Ãạo của ngÆ°á»i ngay thẳng, ấy là lìa bá» sá»± ác; Ai canh giữ tánh nết mình giữ lấy linh hồn mình.
16:18 . Sự kiêu ngạo đi trước, sự bại hoại theo sau, Và tánh tự cao đi trước sự sa ngã.
16:19 . Thà khiêm nhượng mà ở vá»›i ngÆ°á»i nhu mì, Còn hÆ¡n là chia của cÆ°á»›p cùng kẻ kiêu ngạo.
16:20 . Ai giữ theo đạo lý tìm được ích; Và ai trông cậy nÆ¡i Ãức Giê-hô-va lấy làm có phÆ°á»›c thay.
16:21 . Ai có lòng khôn ngoan được gá»i là thông sáng; Lá»i dịu dàng gia thêm sá»± tri thức.
16:22 . NgÆ°á»i có được thông sáng, tức có được nguồn sá»± sống; NhÆ°ng sá»± Ä‘iên dại của kẻ ngu muá»™i, ấy là sá»± sá»­a phạt của nó.
16:23 . Lòng ngÆ°á»i khôn ngoan dạy dá»— miệng mình, Và thêm sá»± há»c thức nÆ¡i môi của mình.
16:24 . Lá»i lành giống nhÆ° tàng ong, Ngon ngá»t cho tâm hồn, và khá»e mạnh cho xÆ°Æ¡ng cốt.
16:25 . Có má»™t con Ä‘Æ°á»ng coi dÆ°á»ng chánh đáng cho loài ngÆ°á»i; NhÆ°ng cuối cùng nó thành ra cái nẻo sá»± chết.
16:26 . Sá»± biết đói của kẻ lao khổ giúp làm việc cho ngÆ°á»i, Bởi vì miệng ngÆ°á»i thúc giục ngÆ°á»i.
16:27 . Thằng Ä‘iếm toan mÆ°u hại ngÆ°á»i ta; Và trên môi nó có nhÆ° ngá»n lá»­a hừng.
16:28 Kẻ gian tà gieo Ä‘iá»u tranh cạnh; Và kẻ thèo lẻo phân rẽ những bạn thiết cốt.
16:29 . Kẻ cÆ°á»ng bạo quyến dụ bậu bạn mình, Và dẫn ngÆ°á»i vào con Ä‘Æ°á»ng không tốt.
16:30 Kẻ nào nhắm mắt đặng toan liệu Ä‘iá»u gian tà, Và kẻ nào bặm môi mình, Ä‘á»u làm thành việc ác.
16:31 . Tóc bạc là mão triá»u thiên vinh hiển, Miá»…n là thấy ở trong Ä‘Æ°á»ng công bình.
16:32 . NgÆ°á»i chậm nóng giận thắng hÆ¡n ngÆ°á»i dõng sÄ©; Và ai cai trị lòng mình thắng hÆ¡n kẻ chiếm lấy thành.
16:33 . NgÆ°á»i ta bẻ thăm trong vạt áo; Song sá»± nhất định do nÆ¡i Ãức Giê-hô-va mà đến.

() Cham ngon 17
17:1 . Thà một miếng bánh khô mà hòa thuận, Còn hơn là nhà đầy thịt tế lễ lại cãi lộn nhau.
17:2 . Tôi tớ khôn sáng sẽ quản trị con trai làm xấu hổ, Và được hưởng phần cơ nghiệp giữa các anh em.
17:3 . Nồi dót để luyện bạc, lò để luyện vàng; NhÆ°ng Ãức Giê-hô-va thá»­ lòng của loài ngÆ°á»i.
17:4 . Kẻ làm ác chăm chỉ vỠmôi gian ác; Kẻ hay nói dối lắng tai nghe lưỡi độc hiểm.
17:5 . Ai nhạo báng ngÆ°á»i bần cùng sỉ nhục Ãấng tạo hóa mình; Ai vui mừng vá» tai há»a sẽ chẳng được thoát khá»i bị phạt.
17:6 . Mão triá»u thiên của ông già, ấy là con cháu; Còn vinh hiển của con cái, ấy là ông cha.
17:7 . Lá»i tốt lành không xứng vá»›i kẻ ngu; Môi miệng giả dối lại càng ít xứng cho vua chúa thay.
17:8 . Của hối lá»™ giống nhÆ° viên ngá»c quí trÆ°á»›c mặt ai được nó; Dầu nó xây trở phía nào, cÅ©ng được may mắn.
17:9 . Kẻ nào lấp giấu tá»™i lá»—i tìm cầu Ä‘iá»u tình ái; Còn ai nhắc lập lại Ä‘iá»u gì chia rẽ bạn bậu thiết cốt.
17:10 . Lá»i quở trách thấm sâu vào ngÆ°á»i khôn ngoan, HÆ¡n là trăm roi đánh vào kẻ ngu muá»™i.
17:11 . Kẻ gian ác chỉ tìm Ä‘iá»u phản nghịch; Vì vậy sẽ sai má»™t sứ giả dữ tợn Ä‘i hãm đánh nó.
17:12 . Thà ngÆ°á»i ta gặp gấu cái bị cÆ°á»›p con, HÆ¡n là gặp kẻ ngây dại theo Ä‘iên cuồng nó.
17:13 . Tai há»a không há» lìa khá»i nhà Của kẻ lấy ác trả thiện.
17:14 . Khởi đầu tranh cạnh, ấy nhÆ° ngÆ°á»i ta mở Ä‘Æ°á»ng nÆ°á»›c chảy; Vậy, khá thôi cãi lẫy trÆ°á»›c khi đánh lá»™n.
17:15 . Ai xÆ°ng kẻ ác là công bình, và kẻ nào lên án cho ngÆ°á»i công bình, Cả hai Ä‘iá»u lấy làm gá»›m ghiếc cho Ãức Giê-hô-va.
17:16 . Kẻ ngu muội thiếu trí hiểu, Thế thì bạc trong tay hắn mua khôn ngoan mà chi?
17:17 . Bằng hữu thương mến nhau luôn luôn; Và anh em sanh ra để giúp đỡ trong lúc hoạn nạn.
17:18 . Kẻ ngu muội giao tay, Chịu làm bảo lãnh trước mặt kẻ lân cận mình.
17:19 . Ai Æ°a tranh cạnh Æ°a tá»™i lá»—i; Ai xây cất cá»­a mình cao kiếm Ä‘iá»u hÆ° sập.
17:20 . Kẻ nào có lòng vày vò không tìm được phước hạnh; Và ai có lưỡi gian tà sẽ sa vào tai hại.
17:21 . Ai sanh con ngu muội ắt sẽ có buồn rầu; Còn cha của kẻ ngây dại chẳng được vui vẻ.
17:22 . Lòng vui mừng vốn má»™t phÆ°Æ¡ng thuốc hay; Còn trí nao sá»n làm xÆ°Æ¡ng cốt khô héo.
17:23 . NgÆ°á»i gian ác lãnh nhẹm của hối lá»™, Ãặng làm sai lệch các lối xét Ä‘oán.
17:24 . Có sá»± khôn ngoan trÆ°á»›c mặt ngÆ°á»i thông sáng; Song con mắt kẻ ngu muá»™i ở nÆ¡i địa cá»±c.
17:25 . Con ngu muá»™i là má»™t Ä‘iá»u buồn rầu cho cha, Và má»™t sá»± cay đắng cho mẹ đã sanh đẻ nó.
17:26 . Lấy làm chẳng tốt mà phạt vạ ngÆ°á»i công bình, Hay là đánh ngÆ°á»i tÆ°á»›c vị vì cá»› lòng ngay thẳng của há».
17:27 . NgÆ°á»i nào kiêng lá»i nói mình có tri thức; Còn ngÆ°á»i có tánh ôn hàn là má»™t ngÆ°á»i thông sáng.
17:28 Khi nín lặng, dầu ngÆ°á»i ngu dại, cÅ©ng được cầm bằng khôn ngoan; Còn kẻ nào ngậm môi miệng mình lại được kể là thông sáng.

() Cham ngon 18
18:1 . Kẻ nào ở riêng cách tìm Ä‘iá»u chính mình Æ°a thích; Nó cãi cá» vá»›i những sá»± khôn ngoan thật.
18:2 . Kẻ ngu muội không ưa thích sự thông sáng; Nhưng chỉ muốn lòng nó được bày tỠra.
18:3 . Khi kẻ gian ác đến sá»± khinh bỉ cÅ©ng đến nữa; Và sá»± sỉ nhục đến vá»›i Ä‘iá»u nhuốc nhÆ¡.
18:4 . Lá»i nói của miệng loài ngÆ°á»i là giống nhÆ° nÆ°á»›c sâu; Nguồn sá»± khôn ngoan khác nào cái khe nÆ°á»›c chảy.
18:5 . Lấy làm chẳng tốt mà nể vì kẻ ác, Ãặng lÆ°á»ng gạt ngÆ°á»i công bình trong việc xét Ä‘oán.
18:6 . Môi kẻ ngu muá»™i vào cuá»™c tranh cạnh, Và miệng nó chiá»u sá»± đánh đập.
18:7 Miệng kẻ ngu muội là sự bại hoại của nó; Môi nó vốn một cái bẫy gài linh hồn của nó.
18:8 . Lá»i kẻ thèo lẻo nhÆ° vật thá»±c ngon, Và nó thấu đến ruá»™t gan.
18:9 . Kẻ thả trôi trong công việc mình, Cũng là anh em của kẻ phá hại.
18:10 . Danh Ãức Giê-hô-va vốn má»™t ngá»n tháp kiên cố; Kẻ công bình chạy đến đó, gặp được nÆ¡i ẩn trú cao.
18:11 . Tài vật ngÆ°á»i giàu, ấy là cái thành kiên cố của ngÆ°á»i, Trong ý tưởng ngÆ°á»i cho nó nhÆ° má»™t bức tÆ°á»ng cao.
18:12 . TrÆ°á»›c khi sá»± bại hoại, lòng ngÆ°á»i vẫn tá»± cao; Song sá»± khiêm nhượng Ä‘i trÆ°á»›c sá»± tôn trá»ng.
18:13 . Trả lá»i trÆ°á»›c khi nghe, Ấy là sá»± Ä‘iên dại và hổ thẹn cho ai làm vậy.
18:14 . Tâm thần ngÆ°á»i nâng đỡ sá»± bịnh hoạn mình; NhÆ°ng trí bị nao sá»n ai chịu sao nổi?
18:15 . Lòng ngÆ°á»i khôn khéo được sá»± tri thức; Và tai ngÆ°á»i khôn ngoan tìm kiếm sá»± hiểu biết.
18:16 . Của lá»… của ngÆ°á»i nào dẹp Ä‘Æ°á»ng cho ngÆ°á»i, Và dẫn ngÆ°á»i đến trÆ°á»›c mặt kẻ sang trá»ng.
18:17 . NgÆ°á»i tiên cáo nghe nhÆ° phải lẽ; Song bên đàng kia đến, bèn tra xét ngÆ°á»i.
18:18 . Sá»± bắt thăm dẹp Ä‘iá»u tranh tụng, Và phân rẽ những kẻ có quyá»n thế.
18:19 . Má»™t anh em bị mếch lòng lấy làm khó được lòng lại hÆ¡n là chiếm thủ cái thành kiên cố; Sá»± tranh giành dÆ°á»ng ấy khác nào những chốt cá»­a Ä‘á»n.
18:20 . Bụng ngÆ°á»i sẽ được no nê bông trái của miệng mình; Huê lợi môi miệng mình sẽ làm cho ngÆ°á»i no đủ.
18:21 . Sống chết ở nÆ¡i quyá»n của lưỡi; Kẻ ái má»™ nó sẽ ăn bông trái của nó.
18:22 . Ai tìm được má»™t ngÆ°á»i vợ, tức tìm được má»™t Ä‘iá»u phÆ°á»›c. Và hưởng được ân Ä‘iển của Ãức Giê-hô-va.
18:23 . NgÆ°á»i nghèo dùng lá»i cầu xin; Còn kẻ giàu đáp lại cách xẳng xá»›m.
18:24 . NgÆ°á»i nào được nhiá»u bằng hữu sẽ làm hại cho mình; NhÆ°ng có má»™t bạn tríu mến hÆ¡n anh em ruá»™t.

() Cham ngon 19
19:1 . Thà ngÆ°á»i nghèo khổ ăn ở thanh liêm, Còn hÆ¡n là kẻ có môi miệng gian tà và là má»™t kẻ ngây dại.
19:2 . Lòng thiếu tri thức ấy chẳng phải má»™t Ä‘iá»u hay; Vả kẻ nào vá»™i bÆ°á»›c bị vấp phạm.
19:3 . Sá»± ngu dại của ngÆ°á»i nào làm cho hÆ° há»ng Ä‘Æ°á»ng lối mình, Và lòng ngÆ°á»i oán Ãức Giê-hô-va.
19:4 . Sá»± giàu có kết nhiá»u bậu bạn; Còn kẻ khó khăn dầu bạn cÅ©ng lìa bá».
19:5 . Chứng gian nào chẳng bị phạt; Và kẻ buông Ä‘iá»u giả dối không sao thoát khá»i.
19:6 . Có nhiá»u kẻ tìm Æ¡n ngÆ°á»i rá»™ng rãi; Và má»—i ngÆ°á»i Ä‘á»u là bằng hữu của kẻ hay ban lá»… vật.
19:7 Hết thảy anh em ruá»™t của kẻ nghèo Ä‘á»u ghét ngÆ°á»i; PhÆ°Æ¡ng chi bậu bạn sẽ lìa xa khá»i ngÆ°á»i! NgÆ°á»i lấy lá»i Ä‘uổi theo chúng, chúng chẳng còn đó nữa!
19:8 . Ai có được sự khôn ngoan thương mến linh hồn mình; Còn ai giữ lấy sự thông sáng tìm được phước hạnh.
19:9 . Chứng gian sẽ chẳng thoát khá»i bị phạt; Và kẻ buông lá»i giả dối sẽ bị hÆ° mất.
19:10 . Aên ở sung sÆ°á»›ng chẳng xứng hiệp cho kẻ ngu muá»™i; PhÆ°Æ¡ng chi kẻ tôi má»i cai trị các hoàng tá»­!
19:11 . Sá»± khôn ngoan của ngÆ°á»i khiến cho ngÆ°á»i chậm nóng giận; Và ngÆ°á»i lấy làm danh dá»± mà bá» qua tá»™i phạm.
19:12 . Vua thạnh ná»™ khác nào sÆ° tá»­ gầm thét; Còn ân dịch ngÆ°á»i nhÆ° sÆ°Æ¡ng móc xuống trên đồng cá».
19:13 . Con trai ngu muá»™i là tai há»a cho cha nó; Và sá»± tranh cãi của ngÆ°á»i vợ vốn má»™t máng xối hằng chảy luôn.
19:14 . Nhà cá»­a và tài sản là cÆ¡ nghiệp của tổ phụ để lại; Còn má»™t ngÆ°á»i vợ khôn ngoan do nÆ¡i Ãức Giê-hô-va mà đến.
19:15 . Sự biếng nhác làm cho ngủ mê; Và linh hồn trễ nải sẽ bị đói khát.
19:16 . Ai gìn giữ Ä‘iá»u răn, gìn giữ lấy linh hồn mình; NhÆ°ng kẻ nào không coi chừng Ä‘Æ°á»ng lối mình sẽ thác.
19:17 . Ai thÆ°Æ¡ng xót kẻ nghèo, tức cho Ãức Giê-hô-va vay mượn; Ngài sẽ báo lại việc Æ¡n lành ấy cho ngÆ°á»i.
19:18 . Hãy sửa phạt con ngươi trong lúc còn sự trông cậy; Nhưng chớ toan lòng giết nó.
19:19 . NgÆ°á»i hay nóng giận dữ tợn, sẽ phải mang hình; Vì nếu con giải cứu hắn, ắt phải giải cứu lại nữa.
19:20 . Hay nghe lá»i khuyên dạy, và tiếp nhận sá»± giáo hối, Ãể con được khôn ngoan trong lúc cuối cùng.
19:21 . Trong lòng loài ngÆ°á»i có nhiá»u mÆ°u kế; Song ý chỉ của Ãức Giê-hô-va sẽ thành được.
19:22 . Lòng nhân từ của ngÆ°á»i làm cho ngÆ°á»i ta yêu chuá»™ng mình; Và ngÆ°á»i nghèo khổ là hÆ¡n kẻ nói dối.
19:23 . Sá»± kính sợ Ãức Giê-hô-va dẫn đến sá»± sống, Làm cho ngÆ°á»i ta được ở thá»a nguyện, không bị tai há»a lâm đến.
19:24 . Kẻ biếng nhác thò tay mình trong dĩa, Rồi không thèm đem nó lên miệng mình nữa.
19:25 . Hãy đánh kẻ nhạo báng, thì ngÆ°á»i ngu dại sẽ trở nên khôn khéo; Khá sá»­a dạy ngÆ°á»i thông sáng, ắt ngÆ°á»i sẽ hiểu Ä‘iá»u tri thức.
19:26 . Kẻ hãm hại cha mình, và xô đuổi mẹ mình, Là một con trai gây hổ ngươi và chiêu sỉ nhục.
19:27 . Hỡi con, hãy thôi nghe sá»± khuyên dạy Khiến cho con lầm lạc cách xa các lá»i tri thức.
19:28 . Chứng gian tà nhạo báng sự công bình; Và miệng kẻ dữ nuốt tội ác.
19:29 . Sá»± xét Ä‘oán dá»± bị cho kẻ nhạo báng; Và roi vá»t sắm sá»­a cho lÆ°ng kẻ ngu muá»™i.

() Cham ngon 20
20:1 . Rượ£u khiến ngÆ°á»i ta nhạo báng, đồ uống say làm cho há»—n hào; Phàm ai dùng nó quá Ä‘á»™, chẳng phải là khôn ngoan.
20:2 . Sá»± oai khiếp của vua giống nhÆ° sÆ° tá»­ gầm hét; Ai chá»c giận ngÆ°á»i ắt phạm đến mạng sống mình.
20:3 . NgÆ°á»i nào giữ mình khá»i tranh cạnh, ấy là sá»± tôn vinh của ngÆ°á»i; Chỉ kẻ Ä‘iên cuồng sa vào đó mà thôi.
20:4 . Vì có mùa đông kẻ biếng nhác chẳng cày ruộng; Qua mùa gặt nó sẽ xin ăn, nhưng chẳng được gì hết.
20:5 . MÆ°u kế trong lòng ngÆ°á»i ta nhÆ° nÆ°á»›c sâu; NgÆ°á»i thông sáng sẽ múc lấy tại đó.
20:6 . Phần nhiá»u ngÆ°á»i khoe khoang sá»± nhân từ mình; NhÆ°ng ai sẽ tìm được má»™t ngÆ°á»i trung thành?
20:7 . NgÆ°á»i công bình ăn ở cách thanh liêm; Những con cháu ngÆ°á»i lấy làm có phÆ°á»›c thay!
20:8 . Vua ngồi trên ngôi xét Ä‘oán, Lấy mặt mình đánh tan các Ä‘iá»u ác.
20:9 . Ai có thể nói: Ta đã luyện sạch lòng mình, Ta đã trong sạch tội ta rồi?
20:10 . Hai thứ trái cân, và hai thứ lÆ°á»ng, Cả hai Ä‘á»u gá»›m ghiếc cho Ãức Giê-hô-va.
20:11 . Công việc con trẻ làm, hoặc trong sạch hoặc chánh đáng, CÅ©ng Ä‘á»u tá» bản tánh nó ra.
20:12 . Tai để nghe, mắt để thấy, Ãức Giê-hô-va đã làm ra cả hai.
20:13 . Chá»› Æ°a ngủ, e cho ngÆ°á»i trở nên nghèo khổ chăng; Hãy mở mắt ra, thì sẽ được no nê bánh.
20:14 . Kẻ mua nói rằng: Không tốt, không tốt! Ãoạn Ä‘i, và tá»± khoe khoang mình.
20:15 . Có vàng và nhiá»u châu ngá»c; Song miệng có tri thức là bá»­u vật quí giá.
20:16 . Hãy cầm lấy áo hắn, vì hắn có bảo lãnh cho ngÆ°á»i khác; Hãy buá»™c há» má»™t của cầm, bởi hỠđáp thế cho ngÆ°á»i đàn bà lạ.
20:17 . Bánh nhá» dối gạt mà được lấy làm ngon ngá»t cho ngÆ°á»i; NhÆ°ng kế sau miệng ngÆ°á»i đầy sạn.
20:18 . NhỠbàn luận, các mưu kế được định vững vàng; Hãy đánh giặc cách khôn khéo.
20:19 . Kẻ nào Ä‘i thèo lẻo bầy tá» Ä‘iá»u kín đáo; Vậy, chá»› giao thông vá»›i kẻ hay hở môi quá.
20:20 . Ngá»n đèn của kẻ rủa cha mẹ mình Sẽ tắt giữa vùng tăm tối má» mịt.
20:21 . Sản nghiệp mình được vội vã lúc ban đầu, Và cuối cùng sẽ chẳng đặng phước.
20:22 . Chá»› nói: Ta sẽ trả ác. Hãy chỠđợi Ãức Giê-hô-va, Ngài sẽ cứu rá»—i con.
20:23 . Trái cân hai thứ lấy làm gá»›m ghiếc cho Ãức Giê-hô-va; Và cây cân giả nào phải vật tốt lành.
20:24 . Các bÆ°á»›c của loài ngÆ°á»i do nÆ¡i Ãức Giê-hô-va nhất định; Vậy, loài ngÆ°á»i hiểu Ä‘Æ°á»ng lối mình sao được?
20:25 . Nói cách há»›p tá»›p rằng: Vật nầy là vật thánh! Và sau khi đã khấn nguyện rồi má»›i suy xét đến, ấy quả má»™t cái bẫy cho ngÆ°á»i ta.
20:26 . Vua khôn ngoan làm tan kẻ ác, Và khiến bánh xe lăn cán chúng nó.
20:27 . Linh tánh loài ngÆ°á»i vốn má»™t ngá»n đèn của Ãức Giê-hô-va, Dò thấu các nÆ¡i ẩn bí của lòng.
20:28 . Sá»± nhân từ và chân thật bảo há»™ vua; NgÆ°á»i lấy lòng nhân từ mà nâng đỡ ngôi nÆ°á»›c mình.
20:29 . Sức lá»±c của gã trai trẻ là vinh hiển của ngÆ°á»i; Còn tóc bạc là sá»± tôn trá»ng của ông già.
20:30 . Những thÆ°Æ¡ng tích và dấu vít làm cho sạch Ä‘iá»u ác, Và roi vá»t thấm vào nÆ¡i kín đáo của lòng.

() Cham ngon 21
21:1 . Lòng của vua ở trong tay Ãức Giê-hô-va khác nào dòng nÆ°á»›c chảy; Ngài làm nghiêng lệch nó bá» nào tùy ý Ngài muốn.
21:2 . Các Ä‘Æ°á»ng lối của loài ngÆ°á»i Ä‘á»u chánh đáng theo mắt há»; Song Ãức Giê-hô-va cân nhắc cái lòng.
21:3 . Làm theo sá»± công bình và ngay thẳng Ãược đẹp lòng Ãức Giê-hô-va hÆ¡n của tế lá»….
21:4 . Mặt tá»± cao, lòng kiêu ngạo, Và ngá»n đèn của kẻ ác, Ä‘á»u là tá»™i lá»—i.
21:5 . Các ý tưởng của ngÆ°á»i cần mẫn dẫn đến sá»± dÆ° dật; Còn những kẻ khá» dại chỉ chạy đến Ä‘iá»u thiếu thốn.
21:6 . Tài vật nhá» dùng lưỡi dối gạt mà được, Ấy là má»™t Ä‘iá»u hÆ° không mau hết của kẻ tìm sá»± chết.
21:7 . Sá»± cÆ°á»ng bạo của kẻ ác sẽ đùa chúng nó Ä‘i; Vì chúng nó không khứng làm Ä‘iá»u ngay thẳng.
21:8 . Con Ä‘Æ°á»ng của kẻ gánh tá»™i là quanh quẹo; Còn công việc kẻ trong sạch vốn ngay thẳng.
21:9 . Thà ở nÆ¡i xó nóc nhà, HÆ¡n là ở chung nhà vá»›i má»™t ngÆ°á»i đàn bà hay tranh cạnh.
21:10 . Lòng kẻ dữ ao Æ°á»›c Ä‘iá»u ác; Kẻ lân cận nó không được Æ¡n trÆ°á»›c mặt nó.
21:11 . Khi kẻ nhạo báng bị phạt, ngÆ°á»i ngu dại bèn trở nên khôn ngoan; Khi khuyên dạy ngÆ°á»i khôn ngoan, ngÆ°á»i nhận lãnh sá»± tri thức.
21:12 . Có má»™t Ãấng công bình xem xét kỹ càng nhà kẻ ác; Ãấng ấy xô những kẻ ác vào tai há»a.
21:13 . Ai bÆ°ng tai không khứng nghe tiếng kêu la của ngÆ°á»i nghèo khổ, NgÆ°á»i đó cÅ©ng sẽ kêu la mà sẽ chẳng có ai đáp lại.
21:14 . Của lễ dâng kín nhiệm nguôi cơn thạnh nộ; Của hối lộ đút vào lòng làm ngất cơn giận dữ tợn.
21:15 . Làm Ä‘iá»u ngay thẳng, ấy là má»™t việc vui vẻ cho ngÆ°á»i công bình; NhÆ°ng gây bại hoại cho kẻ làm gian ác.
21:16 . NgÆ°á»i lầm lạc xa Ä‘Æ°á»ng khôn sáng Sẽ ở vá»›i há»™i kẻ chết.
21:17 . Ai ham sự vui chơi ắt sẽ nghèo khó; Còn ai ưa rượu với dầu sẽ chẳng hỠlàm giàu.
21:18 . Kẻ ác là má»™t giá chuá»™c ngÆ°á»i công bình; Và kẻ dối gạt thế chá»— cho ngÆ°á»i ngay thẳng.
21:19 . Thà ở nÆ¡i vắng vẻ, HÆ¡n là ở vá»›i má»™t ngÆ°á»i đàn bà hay tranh cạnh và nóng giận.
21:20 . Có bá»­u vật và dầu trong nhà ngÆ°á»i khôn ngoan; NhÆ°ng kẻ ngu muá»™i nuốt nó Ä‘i.
21:21 . NgÆ°á»i nào tìm cầu sá»± công bình và sá»± nhân từ sẽ tìm được sá»± sống, sá»± công bình, và tôn trá»ng.
21:22 . NgÆ°á»i khôn ngoan leo lên thành dõng sÄ©, Ãánh hạ sức lá»±c mà nó nÆ°Æ¡ng cậy.
21:23 . Ai giữ lấy miệng và lưỡi mình Giữ linh hồn mình khá»i hoạn nạn.
21:24 . Nhạo báng, ấy là tên của ngÆ°á»i kiêu căng cao cách; Nó cÆ° xá»­ cách xấc xược theo tánh kiêu ngạo của nó.
21:25 . Sự ước ao của kẻ biếng nhác giết chết nó; Bởi vì hai tay nó không khứng làm việc.
21:26 Có ngÆ°á»i trót ngày ham hố quá; NhÆ°ng ngÆ°á»i công bình ban cho không chắt lót.
21:27 . Của tế lễ của kẻ ác là một vật gớm ghiếc; Phương chi hỠđem đến mà có ác tưởng.
21:28 . Chứng dối giả sẽ hÆ° mất Ä‘i; NhÆ°ng ngÆ°á»i hay nghe theo sẽ nói được mãi mãi.
21:29 . Kẻ ác tá»± làm mặt chai mày đá; Còn ngÆ°á»i ngay thẳng làm vững Ä‘Æ°á»ng lối mình.
21:30 . Chẳng có sá»± khôn ngoan nào, sá»± thông minh nào, hay là mÆ°u kế nào, Mà chống địch Ãức Giê-hô-va được.
21:31 Ngá»±a sắm sá»­a vá» ngày tranh chiến; NhÆ°ng sá»± thắng trận thuá»™c vá» Ãức Giê-hô-va.

() Cham ngon 22
22:1 . Danh tiếng tốt còn hÆ¡n tiá»n của nhiá»u; Và Æ¡n nghÄ©a quí hÆ¡n bạc và vàng.
22:2 . Kẻ giàu và ngÆ°á»i nghèo Ä‘á»u gặp nhau; Ãức Giê-hô-va đã dá»±ng nên cả hai.
22:3 . NgÆ°á»i khôn ngoan thấy Ä‘iá»u tai vạ, và ẩn mình; NhÆ°ng kẻ ngu muá»™i cứ Ä‘i luôn, và mắc phải vạ.
22:4 . Phần thưởng của sá»± khiêm nhượng và sá»± kính sợ Ãức Giê-hô-va, Ấy là sá»± giàu có, sá»± tôn trá»ng, và mạng sống.
22:5 . Trong Ä‘Æ°á»ng kẻ gian tà có gai chông và cái bẫy; Ai gìn giữ linh hồn mình sẽ cách xa nó.
22:6 . Hãy dạy cho trẻ thÆ¡ con Ä‘Æ°á»ng nó phải theo; Dầu khi nó trở vá» già, cÅ©ng không há» lìa khá»i đó.
22:7 . NgÆ°á»i giàu quản hạt kẻ nghèo; Kẻ nào mượn là tôi tá»› của kẻ cho mượn.
22:8 . Kẻ nào giao sá»± bất công sẽ gặt Ä‘iá»u tai há»a; Và cây roi thạnh ná»™ nó sẽ bị gãy Ä‘i.
22:9 . NgÆ°á»i nào có mắt từ thiện sẽ được phÆ°á»›c; Vì ngÆ°á»i ban bánh mình cho kẻ nghèo khó.
22:10 . Hãy Ä‘uổi kẻ nhạo báng ra, thì sá»± cãi lẫy cÅ©ng sẽ Ä‘i; Ãiá»u tranh cạnh và sá»± sỉ nhục sẽ hết.
22:11 . Ai ái mộ lòng thánh sạch, Và có duyên nơi môi miệng mình, sẽ được vua làm bạn nghĩa.
22:12 . Mắt của Ãức Giê-hô-va coi giữ ngÆ°á»i có tri thức; NhÆ°ng Ngài đánh đổ lá»i kẻ gian tà.
22:13 . Kẻ biếng nhác nói: Có con sÆ° tá»­ ở ngoài đó; Tôi sẽ bị giết tại giữa Ä‘Æ°á»ng.
22:14 . Miệng của dâm phụ vốn là má»™t cái hố sâu; Ai bị Ãức Giê-hô-va giận sẽ sa ngã vào đó.
22:15 . Sự ngu dại vốn buộc vào lòng con trẻ; Song roi răn phạt sẽ làm cho sự ấy lìa xa nó.
22:16 . NgÆ°á»i nào hà hiếp kẻ nghèo ắt sẽ làm cho nó giàu có; Và ai cho kẻ giàu có chỉ làm cho ngÆ°á»i sa vào sá»± thiếu thốn.
22:17 . Hãy lắng tai nghe lá»i kẻ khôn ngoan, Khá chuyên lòng con vá» sá»± tri thức ta.
22:18 Vì nếu con gìn giữ nó trong lòng con, Lập nó ở chung nhau trên môi miệng con, thì ấy thật một sự tốt đẹp.
22:19 Ngày nay ta đã dạy cho con hiểu biết các Ä‘iá»u đó, Ãể con có lòng tin cậy Ãức Giê-hô-va.
22:20 Ta há chẳng có chép cho con Những Ä‘iá»u tốt vá» mÆ°u luận và vá» tri thức sao,
22:21 Ãể làm cho con biết sá»± quả quyết của lá»i chân lý, Hầu cho con lấy lá»i thật mà đáp lại vá»›i những ngÆ°á»i sai con?
22:22 . Chá»› bóc lá»™t kẻ nghèo, bởi vì há» nghèo, CÅ©ng đừng hà hiếp ngÆ°á»i khốn khổ nÆ¡i cá»­a thành;
22:23 Vì Ãức Giê-hô-va sẽ binh vá»±c duyên cá»› của há», Và Ä‘oạt lấy sá»± sống của kẻ có cÆ°á»›p lá»™t há».
22:24 . Chá»› làm bạn vá»›i ngÆ°á»i hay giận; Chá»› giao tế cùng kẻ cÆ°á»ng bạo,
22:25 E con tập theo Ä‘Æ°á»ng lối nó, Và linh hồn con bị bẫy hãm hại chăng.
22:26 . Chá»› đồng bá»n cùng những kẻ giao tay nhau, Hoặc cùng kẻ bảo lãnh nợ:
22:27 Nếu con không có gì trả, Cá»› sao con muốn chúng Ä‘oạt lấy cái giÆ°á»ng con Ä‘i?
22:28 . Chá»› dá»i Ä‘i các má»™c giá»›i cÅ©, Mà tổ phụ con đã dá»±ng.
22:29 . Con có thấy ngÆ°á»i nào siêng năng trong công việc mình chăng? NgÆ°á»i ấy hẳn sẽ đứng ở trÆ°á»›c mặt các vua, chá»› chẳng phải ở trÆ°á»›c mặt ngÆ°á»i hèn hạ đâu.

() Cham ngon 23
23:1 . Khi con ngồi ăn bữa vá»›i má»™t quan trưởng, Hãy xét kỹ ngÆ°á»i ở trÆ°á»›c mặt con;
23:2 Nếu con có láu ăn, Khá để con dao nÆ¡i há»ng con.
23:3 Chá»› thèm món ngon của ngÆ°á»i, Vì là vật thá»±c phỉnh gạt.
23:4 . Con chớ chịu vật vã đặng làm giàu; Khá thôi nhỠcậy khôn ngoan riêng của con.
23:5 Con há liếc mắt vào sá»± giàu có sao? Nó đã chẳng còn nữa rồi; Vì nó quả hẳn có má»c cánh, Và bay lên trên trá»i nhÆ° chim Æ°ng vậy.
23:6 . Chớ ăn bánh của kẻ có mắt gian ác, Và đừng tham muốn những món ngon của hắn.
23:7 Vì hắn tưởng trong lòng thể nào, thì hắn quả thể ấy. Hắn nói với con rằng: Hãy ăn uống đi; Nhưng trong lòng hắn chẳng hiệp cùng con.
23:8 Miếng con đã ăn, con sẽ má»­a ra, Và mất những lá»i hòa mÄ© của con.
23:9 . Chá»› nói vào lá»— tai kẻ ngu muá»™i; Vì nó sẽ khinh dể sá»± khôn ngoan của các lá»i con.
23:10 . Chá»› dá»i Ä‘i má»™c giá»›i cÅ©, Ãừng vào trong đồng ruá»™ng của kẻ mồ côi;
23:11 Vì Ãấng cứu chuá»™c của há» vốn quyá»n năng, Sẽ binh vá»±c sá»± cáo tụng của chúng nó nghịch vá»›i con.
23:12 . Hãy chuyên lòng vá» sá»± khuyên dạy, Và lắng tai nghe các lá»i tri thức.
23:13 Chá»› tha sá»­a phạt trẻ thÆ¡; Dầu đánh nó bằng roi vá»t, nó chẳng chết đâu. Khi con đánh nó bằng roi vá»t,
23:14 Aét giải cứu linh hồn nó khá»i âm phủ.
23:15 Hỡi con, nếu lòng con khôn ngoan, Thì lòng ta cũng sẽ được vui mừng;
23:16 Phải, chính ruá»™t gan ta sẽ há»›n hở Khi miệng con nói Ä‘iá»u ngay thẳng.
23:17 . Lòng con chá»› phân bì vá»›i kẻ hung ác; NhÆ°ng hằng ngày hãy kính sợ Ãức Giê-hô-va.
23:18 Vì quả hẳn có sự thưởng thiện, Và sự trông đợi của con sẽ chẳng thành ra luống công.
23:19 . Hỡi con, hãy nghe và trở nên khôn ngoan, Khá dẫn lòng con vào Ä‘Æ°á»ng chánh.
23:20 Chá»› đồng bá»n cùng những bợm rượu, Hoặc vá»›i những kẻ láu ăn;
23:21 Vì bợm rượu và kẻ láu ăn sẽ trở nên nghèo; Còn kẻ ham ngủ sẽ mặc rách rưới.
23:22 Hãy nghe lá»i cha đã sanh ra con, Chá»› khinh bỉ mẹ con khi ngÆ°á»i trở nên già yếu.
23:23 Hãy mua chân lý, Sự khôn ngoan, sự khuyên dạy, và sự thông sáng; chớ hỠbán đi.
23:24 Cha ngÆ°á»i công bình sẽ có sá»± vui vẻ lá»›n, Và ngÆ°á»i nào sanh con khôn ngoan sẽ khoái lạc nÆ¡i nó.
23:25 Ước gì cha và mẹ con được há»›n hở, Và ngÆ°á»i đã sanh con lấy làm vui mừng.
23:26 Hỡi con, hãy dâng lòng con cho cha, Và mắt con khá Æ°ng đẹp Ä‘Æ°á»ng lối của cha.
23:27 Vì kỵ nữ vốn là một cái hố sâu, Và dâm phụ là một cái hầm hẹp.
23:28 Nàng đứng rình nhÆ° má»™t kẻ trá»™m, Làm cho thêm nhiá»u kẻ gian tà trong bá»n loài ngÆ°á»i.
23:29 . Ai bị sự hoạn nạn? Ai phải buồn thảm? Ai có sự tranh cạnh? Ai than xiết? Ai bị thương tích vô cớ? Ai có con mắt đ�
23:30 Tất những kẻ nán trá»… bên rượu, Ãi nếm thứ rượu pha.
23:31 Chớ xem ngó rượu khi nó đỠhồng, Lúc nó chiếu sao trong ly, Và tuôn chảy dễ dàng;
23:32 Rốt lại, nó cắn như rắn, Chít như rắn lục;
23:33 Hai mắt con sẽ nhìn ngÆ°á»i dâm phụ, Và lòng con sẽ nói Ä‘iá»u gian tà;
23:34 Thật, con sẽ nhÆ° ngÆ°á»i nằm giữa đáy biển, Khác nào kẻ nằm trên chót cá»™t buồm vậy.
23:35 Con sẽ nói rằng: NgÆ°á»i ta đập tôi, nhÆ°ng tôi không Ä‘au; NgÆ°á»i ta đánh tôi, song tôi không nghe biết: Khi tôi tỉnh dậy, tôi sẽ trở lại tìm uống nó nữa.

() Cham ngon 24
24:1 . Chá»› ganh ghét kẻ làm ác. Ãừng Æ°á»›c ao ở cùng chúng nó.
24:2 Vì lòng chúng nó toan Ä‘iá»u hủy phá, Và môi há» nói ra sá»± tổn hại.
24:3 . NhỠsự khôn ngoan, cửa nhà được xây cất nên, Và được vững vàng bởi sự thông sáng;
24:4 Nhá» sá»± tri thức, các phòng vi Ä‘á»u được đầy đủ Các thứ tài vật quí báu và đẹp đẽ.
24:5 NgÆ°á»i khôn ngoan có sức mạnh, Và ngÆ°á»i tri thức gia thêm năng lá»±c.
24:6 Vì con phải nhá» mÆ°u khôn mà đánh giặc; Ãâu có nhiá»u mÆ°u sÄ© thì đặng toàn thắng.
24:7 . Sự khôn ngoan lấy làm cao xa quá cho kẻ ngu dại; Nó không mở miệng ra nơi cửa thành.
24:8 Kẻ nào toan làm Ä‘iá»u ác, NgÆ°á»i ta sẽ gá»i hắn là kẻ gian giảo.
24:9 TÆ° tưởng ngu dại là tá»™i lá»—i; Kẻ nhạo báng lấy làm gá»›m ghiếc cho loài ngÆ°á»i.
24:10 . Nếu con ngã lòng trong ngày hoạn nạn, Thì sức lá»±c con nhá» má»n thay.
24:11 . Hãy giải cứu kẻ bị đùa đến sá»± chết, Và chá»› chối rá»—i cho ngÆ°á»i Ä‘i xiêu tó tá»›i chốn hình khổ.
24:12 Nếu con nói: Chúng tôi chẳng biết gì đến; Thì Ãấng mà cân nhắc lòng ngÆ°á»i ta, há chẳng xem xét Ä‘iá»u ấy sao? Và Ãấng gìn giữ linh hồn con, há không biết đến Æ°? Chá»› thì Ngài sẽ chẳng báo má»—i ngÆ°á»i tùy theo công việc há» làm sao?
24:13 . Hỡi con, hãy ăn mật, vì nó ngon lành; Tàng ong lấy làm ngá»t ngào cho ổ gà con.
24:14 Con sẽ biết sự khôn ngoan nơi linh hồn con cũng như vậy; Nếu con đã tìm được sự khôn ngoan, ắt sẽ có phần thưởng, Và sự trông đợi của con sẽ chẳng phải thành luống công.
24:15 . Hỡi kẻ ác, chá»› rình rập nhà ngÆ°á»i công bình; Ãừng phá tan chá»— nghÄ© ngÆ¡i của ngÆ°á»i.
24:16 Vì ngÆ°á»i công bình dầu sa ngã bảy lần, cÅ©ng chổi dậy; Còn kẻ hung ác bị tai vạ đánh đổ.
24:17 . Khi kẻ thù nghịch con sa ngã, chớ vui mừng; Lúc nó bị đánh đổ, lòng con đừng hớn hở;
24:18 Kẻo e Ãức Giê-hô-va thấy Ä‘iá»u đó, mà chẳng đẹp lòng, Bèn cất cÆ¡n thạnh ná»™ Ngài khá»i nó chăng.
24:19 . Chá»› nổi giận vì cá»› kẻ làm ác, CÅ©ng đừng ganh ghét những ngÆ°á»i hung dữ;
24:20 Vì kẻ làm gian ác sẽ không được thiện báo, Và đèn kẻ hung dữ sẽ tắt đi.
24:21 . Hỡi con, hãy kính sợ Ãức Giê-hô-va và tôn kính vua; Chá»› há»™i hiệp cùng kẻ phản nghịch;
24:22 Vì sá»± tai há»a của chúng xảy đến thình lình; Và ai biết sá»± phá hại của ngÆ°á»i nầy ngÆ°á»i kia?
24:23 . Những ngôn ngữ nầy cÅ©ng do kẻ khôn ngoan mà đến: Trong việc xét Ä‘oán tÆ° vị ngÆ°á»i, ấy chẳng phải tốt lành.
24:24 Kẻ nào nói với kẻ ác rằng: Ngươi là công bình, Sẽ bị dân tộc rủa sả, và các nước lấy làm gớm ghiếc mình;
24:25 Còn ngÆ°á»i nào quở trách kẻ ác ắt sẽ được đẹp lòng, Và sá»± phÆ°á»›c lành sẽ giáng trên há».
24:26 Ai đáp lá»i chánh đáng, Tất nhÆ° hôn nÆ¡i môi miệng vậy.
24:27 . Hãy sửa sang công việc ở ngoài của con, Và sắm sẵn tại trong ruộng con; Rồi sau hãy cất nhà của con.
24:28 . Chớ làm chứng vô cớ nghịch kẻ lân cận mình; Con há muốn lấy môi miệng mình mà phỉnh gạt sao?
24:29 Chá»› nên nói: Tôi sẽ làm cho hắn nhÆ° hắn đã làm cho tôi; Tôi sẽ báo ngÆ°á»i tùy công việc của ngÆ°á»i.
24:30 . Ta có Ä‘i ngang qua gần ruá»™ng kẻ biếng nhác, Và gần vÆ°á»n nho của kẻ ngu muá»™i,
24:31 Thấy cây tật lê má»c khắp cùng, Gai góc che khuất mặt đất, Và tÆ°á»ng đá của nó đã phá hÆ° rồi
24:32 Ta nhìn xem, bèn để ý vào đó; Ta thấy và nhận được sự dạy dỗ.
24:33 Ngủ một chút, chợp mắt một chút, Khoanh tay ngủ một chút,
24:34 Thì sự nghèo của con sẽ đến như một kẻ đi rạo, Và sự thiếu thốn của con áp tới như một kẻ cầm binh khí.

() Cham ngon 25
Quyển thứ nhì góp các châm ngôn của Sa lô môn

25:1 . Ãây cÅ©ng là những châm ngôn của Sa-lô-môn, mà các ngÆ°á»i của Ê-xê-chia, vua Giu-Ä‘a sao tả.
25:2 . Giấu kín việc nào, ấy là vinh hiển của Ãức Chúa Trá»i; NhÆ°ng dò xét Ä‘iá»u nào, ấy là vinh hiển của các vua.
25:3 NgÆ°á»i ta không thể dò biết bá» cao của từng trá»i, Bá» sâu của đất, hay là lòng của các vua.
25:4 . Hãy lấy cặn bã khá»i bạc, Thì thợ bạc liá»n được má»™t khí dụng;
25:5 Hãy trừ kẻ ác khá»i trÆ°á»›c mặt vua, Thì ngôi ngÆ°á»i sẽ nhá» công bình được lập bá»n vững.
25:6 . Chá»› phô mình trÆ°á»›c mặt vua, Và đừng ngồi tại chá»— của ngÆ°á»i cao trá»ng.
25:7 Vì thà ngÆ°á»i ta nói cùng con rằng: Hãy lên đây, HÆ¡n là ngÆ°á»i ta hạ con xuống trÆ°á»›c mặt vua chúa, mà mắt con đã thấy.
25:8 . Chá»› vá»™i gây ra Ä‘iá»u tranh tụng, E rốt cuá»™c khi kẻ lân cận con đã làm con hổ thẹn, Con sẽ chẳng biết làm chi.
25:9 Hãy đối nại duyên cớ con với chính kẻ lân cận con, Song chớ tỠsự kín đáo của kẻ khác;
25:10 E khi ngÆ°á»i nghe Ä‘iá»u ấy sẽ trách con, Và sá»± sỉ nhục con không há» bôi hết chăng.
25:11 . Lá»i nói phải thì, Khác nào trái bình bát bằng vàng có cẩn bạc.
25:12 NgÆ°á»i khôn ngoan quở trách lá»— tai hay nghe, Khác nào má»™t cái vòng vàng, má»™t đồ trang sức bằng vàng ròng vậy.
25:13 . Sứ giả trung tín vá»›i ngÆ°á»i sai Ä‘i, Giống nhÆ° tuyết mát mẻ trong ngày mùa gặt; Vì ngÆ°á»i bổ sức linh hồn của chủ mình.
25:14 . Kẻ nào tự khoe khoang giả dối vỠlễ vật mình, Tợ như có mây có gió, mà không mưa.
25:15 . Hằng chậm nóng giận má»›i khuyên được lòng của quan trưởng; Còn lưỡi má»m dịu bẻ gãy các xÆ°Æ¡ng.
25:16 . Nếu con tìm được mật, hãy ăn vừa phải, Kẻo khi ăn no chán, con mửa ra chăng.
25:17 . Chá»› năng bÆ°á»›c chân đến nhà kẻ lân cận con, E ngÆ°á»i chán con, và trở lòng ghét con chăng.
25:18 . Kẻ nào đối chứng giả dối cho ngÆ°á»i lân cận mình, Khác nào má»™t cái búa, má»™t cây gÆ°Æ¡m, má»™t mÅ©i tên nhá»n.
25:19 . Tin cậy kẻ bất trung trong ngày hoạn nạn, Giống như răng bị gãy bể, tỉ như chân trẹo đi.
25:20 . Ai hát cho lòng buồn thảm nghe, Khác nào kẻ lột áo mình khi ngày lạnh, Và như giấm đổ trên diêm tiêu vậy.
25:21 . Nếu kẻ thù nghịch con có đói, hãy cho nó ăn; Nếu có khát, hãy cho nó uống;
25:22 Vì nhÆ° vậy con chất than cháy Ä‘á» trên đầu nó, Và Ãức Giê-hô-va sẽ báo lại cho con.
25:23 . Gió bắc sanh ra mưa; Còn lưỡi nói hành cách kín đáo gây cho mặt mày giận dữ.
25:24 . Thà ở má»™t góc trên mái nhà, HÆ¡n là ở chung nhà vá»›i ngÆ°á»i đàn bà hay tranh cạnh.
25:25 . Tin Lành ở xứ xa đến, Giống nhÆ° nÆ°á»›c mát mẻ cho ngÆ°á»i khát khao.
25:26 . NgÆ°á»i công bình xiêu tó trÆ°á»›c mặt kẻ gian ác, Khác nào má»™t suối nÆ°á»›c bị dấy đục, má»™t nguồn nÆ°á»›c bị hÆ°.
25:27 . Aên mật nhiá»u quá lấy làm chẳng tốt; Và cầu kiếm vinh hiển cho mình ấy gây sá»± tổn hại.
25:28 . NgÆ°á»i nào chẳng chế trị lòng mình, Khác nào má»™t cái thành hÆ° nát, không có vách ngăn.

() Cham ngon 26
(Sự ngu mụôi)

26:1 . Sự vinh hiển không xứng cho kẻ ngu muội, Như tuyết trong mùa hạ, như mưa trong mùa gặt.
26:2 . NhÆ° chim sẻ bay Ä‘i đây đó, nhÆ° con én liệng Ä‘i, Lá»i rủa sả vô cá»› cÅ©ng vậy, nó chẳng há» xảy đến.
26:3 . Roi nẹt dùng cho ngá»±a, hàm thiết để cho lừa, Còn roi vá»t dành cho lÆ°ng kẻ ngu muá»™i.
26:4 . Chớ đáp với kẻ ngu si tùy sự ngu dại nó, E con giống như nó chăng.
26:5 Hãy đáp với kẻ ngu si tùy sự ngu dại nó, Kẻo nó khôn ngoan theo mắt nó chăng.
26:6 . Kẻ nào cậy kẻ ngu muội đem báo tin, Chặt chân mình, và uống lấy sự tổn hại.
26:7 Oáng chân ngÆ°á»i què đòng Ä‘Æ°a vô đụng; Câu châm ngôn trong miệng kẻ ngu dại cÅ©ng vậy.
26:8 Tôn trá»ng kẻ ngu muá»™i, Giống nhÆ° bá» cục ngá»c vào trong đống đá.
26:9 Câu châm ngôn ở nÆ¡i miệng kẻ ngu muá»™i, Khác nào má»™t cái gai đâm vào tay ngÆ°á»i say rượu.
26:10 . Ai mÆ°á»›n ngÆ°á»i ngu muá»™i và kẻ khách Ä‘i qua Ä‘Æ°á»ng, Giống nhÆ° má»™t lính xạ tên làm thÆ°Æ¡ng má»i ngÆ°á»i.
26:11 . Kẻ ngu muội làm lại việc ngu dại mình, Khác nào con chó đã mửa ra, rồi liếm lại.
26:12 . Con có thấy ngÆ°á»i nào khôn ngoan theo mắt nó chăng? Còn có sá»± trông cậy cho kẻ ngu muá»™i hÆ¡n là cho nó.

(Sự biến nhác)

26:13 Kẻ biếng nhác nói: Có con sÆ° tá»­ ngoài Ä‘Æ°á»ng; Má»™t con sÆ° tá»­ ở trong Ä‘Æ°á»ng phố.
26:14 . Kẻ biếng nhác lăn trở trên giÆ°á»ng mình, Khác nào cá»­a xây trên bản lá» nó.
26:15 . Kẻ biếng nhác thò tay mình vào trong dÄ©a, Lấy làm mệt nhá»c mà Ä‘em nó lên miệng.
26:16 . Kẻ biếng nhác tá»± nghÄ© mình khôn ngoan HÆ¡n bảy ngÆ°á»i đáp lại cách có lý.
26:17 . Kẻ nào Ä‘i qua Ä‘Æ°á»ng mà nổi giận vá» cuá»™c cãi lẫy không can đến mình, Khác nào kẻ nắm con chó nÆ¡i vành tai.
26:18 . NgÆ°á»i nào phỉnh gạt kẻ lân cận mình, Rồi nói rằng: Tôi chÆ¡i mà!
26:19 Khác nào kẻ điên cuồng ném than lửa, Cây tên, và sự chết.
26:20 . Lửa tắt tại thiếu củi; Khi chẳng có ai thèo lẻo cuộc tranh cạnh bèn nguôi.
26:21 Than chụm cho than Ä‘á», và củi để chụm lá»­a; NgÆ°á»i hay tranh cạnh xui nóng cãi cá» cÅ©ng vậy.
26:22 Lá»i kẻ thèo lẻo giống nhÆ° vật thá»±c ngon, Vào thấu đến tận gan ruá»™t.
26:23 . Môi miệng sốt sắng và lòng Ä‘á»™c ác, Khác nào bình gốm bá»c vàng bạc pha.
26:24 . Kẻ nào ghen ghét, dùng môi miệng nói giả đò, Nhưng trong lòng nó nuôi sự gian lận;
26:25 Khi nó nói ngá»t nhạt, thì chá»› tin; Vì trong lòng nó có bảy sá»± gá»›m ghiếc.
26:26 Dầu sự ghen ghét ẩn giấu trong tuồng giả bộ, Sự gian ác nó sẽ bị lộ ra nơi hội chúng.
26:27 . Ai đào hầm sẽ té xuống đó; Kẻ nào lăn đá, đá sẽ trở đè lại nó.
26:28 . Lưỡi giả dối ghét những kẻ nó đã chà nát; Và miệng dua nịnh gây Ä‘iá»u bại hoại.

() Cham ngon 27
27:1 Chá»› khoe khoang vá» ngày mai; Vì con chẳng biết ngày mai sẽ sanh ra Ä‘iá»u gì.
27:2 . Hãy để cho kẻ khác khen ngợi con, miệng con chẳng nên làm; Ãể cho má»™t ngÆ°á»i ngoài tán mỹ con, môi con đừng làm.
27:3 . Ãá thì nặng, cát cÅ©ng nặng; NhÆ°ng cÆ¡n tức giận của kẻ ngu dại còn nặng hÆ¡n cả hai.
27:4 Sự căm gan vốn hung dữ, và cơn giận như nước tràn ra; Nhưng ai đứng nổi trước sự ghen ghét?
27:5 . Má»™t lá»i quở trách tá» tÆ°á»ng HÆ¡n là thÆ°Æ¡ng yêu giấu kín.
27:6 Bạn hữu làm cho thương tích, ấy bởi lòng thành tín; Còn sự hôn hít của kẻ ghen ghét lấy làm giả ngụy.
27:7 . Kẻ no nê giày đạp tàng mật dÆ°á»›i chân mình; Song Ä‘iá»u gì đắng cÅ©ng lấy làm ngá»t cho kẻ đói khát.
27:8 . Kẻ lÆ°u lạc xa cách nÆ¡i ở của mình, Giống nhÆ° chim bay đây đó khá»i ổ nó vậy.
27:9 . Dầu và thuốc thÆ¡m làm khoan khoái linh hồn; Lá»i khuyên do lòng bạn hữu ra cÅ©ng êm dịu dÆ°á»ng ấy.
27:10 Chá»› lìa bạn mình, hay là bạn của cha mình; Trong ngày hoạn nạn chá»› Ä‘i đến nhà anh em mình: Má»™t ngÆ°á»i xóm giá»ng gần còn hÆ¡n anh em xa.
27:11 . Hỡi con, khá khôn ngoan, và làm vui lòng cha, Ãể cha có thế đáp lại cùng kẻ nào sỉ nhục cha.
27:12 . NgÆ°á»i khôn khéo thấy trÆ°á»›c sá»± tai hại, bèn lo ẩn núp mình; Còn kẻ ngu muá»™i cứ Ä‘i qua, và phải mang lấy tai vạ.
27:13 . Hãy lấy áo của ngÆ°á»i, vì ngÆ°á»i đã bảo lãnh cho kẻ lạ; Khá buá»™c ngÆ°á»i má»™t của cầm, vì ngÆ°á»i đã đáp thế cho ngÆ°á»i dâm phụ.
27:14 . Kẻ nào chổi dậy sá»›m chúc phÆ°á»›c lá»›n tiếng cho bạn hữu mình, NgÆ°á»i ta sẽ kể Ä‘iá»u đó là sá»± rủa sả.
27:15 . Má»™t máng xối dá»™t luôn luôn trong ngày mÆ°a lá»›n, Và má»™t ngÆ°á»i đàn bà hay tranh cạnh, cả hai Ä‘á»u y nhÆ° nhau.
27:16 Ai muốn ngăn giữ nàng, khác nào ngăn giữ gió, Và như tay hữu cầm lấy dầu vậy.
27:17 . Sắt mài nhá»n sắt. CÅ©ng vậy ngÆ°á»i bổ dưỡng diện mạo bạn hữu mình.
27:18 . Ai săn sóc cây vả, sẽ ăn trái nó; Và kẻ nào hầu chủ mình ắt được tôn trá»ng.
27:19 . Mặt dá»i mặt trong nÆ°á»›c thế nào, Lòng ngÆ°á»i đối vá»›i ngÆ°á»i cÅ©ng thế ấy.
27:20 . Con mắt loài ngÆ°á»i chẳng há» chán, CÅ©ng nhÆ° âm phủ và vá»±c sâu không hỠđầy vậy.
27:21 . Lò thá»­ bạc, dót thá»­ vàng; Còn sá»± khen ngợi thá»­ loài ngÆ°á»i.
27:22 . Dầu con dùng chầy giã mà giã kẻ ngu dại trong cối Chung lá»™n vá»›i gạo, Thì sá»± Ä‘iên dại nó cÅ©ng không lìa khá»i nó.
27:23 . Hãy rán biết cảnh trạng bầy chiên con, Và lo săn sóc các đoàn bò của con;
27:24 Vì sá»± giàu có không lÆ°u tồn mãi mãi, Và mÅ© triá»u thiên há còn đến Ä‘á»i Ä‘á»i sao?
27:25 Cá» khô đã mất Ä‘i, cá» non bèn má»c ra, Và ngÆ°á»i ta thâu nhập rau cá» núi.
27:26 Lông chiên con dùng làm áo xống cho con, Giá dê đực dùng mua đồng ruộng.
27:27 Sữa dê có đủ làm đồ ăn cho con, Cho ngÆ°á»i nhà con, và đặng nuôi lấy các con đòi của con.

() Cham ngon 28
28:1 . Kẻ ác chạy trốn dầu không ai Ä‘uổi theo; NhÆ°ng ngÆ°á»i công bình mãnh dõng nhÆ° má»™t sÆ° tá»­.
28:2 . Tại vì xứ phạm tá»™i ác nên có vua chúa nhiá»u; NhÆ°ng nhá» ngÆ°á»i thông sáng có trí hiểu biết, Sá»± vững vàng của nÆ°á»›c sẽ còn lâu dài.
28:3 . NgÆ°á»i nghèo hiếp kẻ khó khăn, Khác nào trận mÆ°a quét sạch thá»±c vật.
28:4 . Kẻ bá» luật pháp ngợi khen kẻ ác; Còn ngÆ°á»i giữ luật pháp chiến đấu cùng chúng nó.
28:5 . Kẻ buông mình vào sá»± ác chẳng hiểu sá»± công bình; NhÆ°ng ai tìm cầu Ãức Giê-hô-va hiểu biết má»i sá»±.
28:6 . Thà ngÆ°á»i nghèo khổ ăn ở cách thanh liêm, Còn hÆ¡n là kẻ giàu có theo Ä‘Æ°á»ng tà vạy.
28:7 . Ai giữ luật pháp là con trai khôn ngoan; Còn ai kết bạn với kẻ hoang đàng làm hổ ngươi cho cha mình.
28:8 . Kẻ nào nhá» lá»i và sá»± ăn lá»i quá phép mà làm cho của cải mình thêm lên, Tất chứa để dành của ấy cho ngÆ°á»i có lòng thÆ°Æ¡ng xót kẻ nghèo khổ.
28:9 . NgÆ°á»i nào xây tai không khứng nghe luật pháp, Lá»i cầu nguyện ngÆ°á»i ấy cÅ©ng là má»™t sá»± gá»›m ghiếc.
28:10 . Kẻ nào làm cho ngÆ°á»i ngay thẳng lầm lạc trong Ä‘Æ°á»ng xấu xa, Chính kẻ đó sẽ sa vào hố của mình đã đào; NhÆ°ng ngÆ°á»i trá»n vẹn được hưởng phần phÆ°á»›c lành.
28:11 . NgÆ°á»i giàu tá»± nghÄ© mình là khôn ngoan; NhÆ°ng kẻ nghèo có sá»± thông sáng dò xét ngÆ°á»i.
28:12 . Khi ngÆ°á»i công bình thắng hÆ¡n, thì có sá»± vinh hiển lá»›n; Còn lúc kẻ gian ác dấy lên, thì ngÆ°á»i ta Ä‘á»u Ä‘i ẩn trốn.
28:13 . NgÆ°á»i nào giấu tá»™i lá»—i mình sẽ không được may mắn; NhÆ°ng ai xÆ°ng nó ra và lìa bá» nó sẽ được thÆ°Æ¡ng xót.
28:14 . NgÆ°á»i nào hằng kính sợ luôn luôn lấy làm có phÆ°á»›c thay; Còn ai cứng lòng mình sẽ sa vào tai nạn.
28:15 . Một vua gian ác cai trị dân nghèo khổ, Khác nào sư tử gầm hét, và gấu đuổi theo mồi.
28:16 . Quan trưởng thiếu trí hiểu cÅ©ng hà hiếp ngÆ°á»i ta nhiá»u; NhÆ°ng ngÆ°á»i ghét sá»± hà tiện sẽ được trÆ°á»ng thá».
28:17 . Kẻ mắc tá»™i đổ huyết của ngÆ°á»i nào Sẽ trốn đến mồ mả; chá»› có ai ngăn cản nó!
28:18 . Ai ăn ở cách ngay thẳng sẽ được cứu rỗi; Còn ai đi theo hai lối cách cong vạy sẽ sa vào một trong hai lối ấy.
28:19 . Kẻ nào cày ruộng mình sẽ ăn bánh no nê; Còn ai theo kẻ biếng nhác sẽ được đầy sự nghèo khổ.
28:20 . NgÆ°á»i thành thá»±c sẽ được phÆ°á»›c lành nhiá»u; Còn kẻ nào vá»™i làm cho giàu ắt sẽ chẳng khá»i bị phạt.
28:21 . Tây vị ngÆ°á»i lấy làm chẳng tốt; Dầu vì má»™t miếng bánh, ngÆ°á»i cÅ©ng phạm tá»™i.
28:22 . NgÆ°á»i nào có mắt tham, vá»™i ham kiếm của cải, Chẳng biết rằng sá»± thiếu thốn sẽ lâm vào mình nó.
28:23 . Ai quở trách ngÆ°á»i nào, vá» sau sẽ được Æ¡n HÆ¡n là kẻ lấy lưỡi mà dua nịnh.
28:24 . Kẻ nào ăn cắp của cha hay mẹ mình, Và nói rằng: Chẳng phải là phạm tội đâu, Kẻ ấy đồng bạn với kẻ phá phách.
28:25 . NgÆ°á»i nào có lòng kiêu ngạo giục sá»± tranh cạnh; NhÆ°ng kẻ nào tin cậy Ãức Giê-hô-va sẽ được no nê.
28:26 . Kẻ nào tin cậy nơi lòng mình là kẻ ngu muội; Còn ai ăn ở cách khôn ngoan sẽ được cứu rỗi.
28:27 . Ai cho ngÆ°á»i nghèo sẽ không thiếu thốn; Còn ai xây mắt khá»i Ä‘i ắt sẽ bị nhiá»u sá»± rủa sả.
28:28 . Khi kẻ ác dấy lên, ngÆ°á»i ta Ä‘á»u ẩn trốn; NhÆ°ng khi chúng nó hÆ° mất Ä‘i, ngÆ°á»i công bình bèn thêm nhiá»u lên.

() Cham ngon 29
(Sá»± công bình, ngÆ°á»i khôn ngoan, sá»± khéo cai trị)

29:1 NgÆ°á»i nào bị quở trách thÆ°á»ng, lại cứng cổ mình, Sẽ bị bại hoại thình lình, không phÆ°Æ¡ng cứu chữa.
29:2 Khi ngÆ°á»i công bình thêm nhiá»u lên, thì dân sá»± vui mừng; NhÆ°ng khi kẻ ác cai trị, dân sá»± lại rên siết.
29:3 NgÆ°á»i Æ°a mến sá»± khôn ngoan làm cho cha mình được vui vẻ; Còn kẻ kết bạn vá»›i ngÆ°á»i kỵ nữ phá tan của cải mình.
29:4 Vua nhá» sá»± công bình mà làm nÆ°á»›c mình vững bá»n; NhÆ°ng ai lãnh của hối lá»™ hủy hoại nó.
29:5 NgÆ°á»i nào dua nịnh kẻ lân cận mình, Giăng lÆ°á»›i trÆ°á»›c bÆ°á»›c ngÆ°á»i.
29:6 Trong tá»™i lá»—i của kẻ ác có má»™t cái bẫy, NhÆ°ng ngÆ°á»i công bình ca hát mừng rỡ.
29:7 NgÆ°á»i công bình xét cho biết duyên cá»› của kẻ nghèo khổ; Còn kẻ ác không có trí hiểu để biết đến.
29:8 Kẻ nhạo báng châm lá»­a cho thành thiêu cháy; NhÆ°ng ngÆ°á»i khôn ngoan làm nguôi cÆ¡n giận.
29:9 Nếu ngÆ°á»i khôn ngoan tranh luận vá»›i kẻ ngu muá»™i, Dầu ngÆ°á»i giận hay cÆ°á»i, cÅ©ng chẳng an hòa được.
29:10 Kẻ làm đổ huyết ghét ngÆ°á»i trá»n vẹn; NhÆ°ng ngÆ°á»i ngay thẳng bảo tồn mạng sống ngÆ°á»i.
29:11 Kẻ ngu muá»™i tá» ra sá»± nóng giận mình; NhÆ°ng ngÆ°á»i khôn ngoan nguôi lấp nó và cầm giữ nó lại.
29:12 Nếu vua lắng tai nghe lá»i giả dối, Thì các tôi tá»› ngÆ°á»i trở nên gian ác.
29:13 Kẻ nghèo khổ và ngÆ°á»i hà hiếp Ä‘á»u gặp nhau; Ãức Giê-hô-va làm sáng mắt cho cả hai.
29:14 Vua nào theo sá»± chân thật mà xét Ä‘oán kẻ nghèo khổ, Ngôi ngÆ°á»i sẽ được vững bá»n Ä‘á»i Ä‘á»i.
29:15 Roi vá»t và sá»± quở trách ban cho sá»± khôn ngoan; Còn con trẻ phóng túng làm mất cỡ cho mẹ mình.
29:16 Khi kẻ ác thêm, thì tá»™i lá»—i cÅ©ng thêm; NhÆ°ng ngÆ°á»i công bình sẽ thấy sá»± sa ngã chúng nó,
29:17 Hãy sá»­a phạt con ngÆ°á»i, thì nó sẽ ban sá»± an tịnh cho ngÆ°á»i, Và làm cho linh hồn ngÆ°á»i được khoái lạc.
29:18 Ãâu thiếu sá»± mặc thị, dân sá»± bèn phóng tứ; NhÆ°ng ai giữ gìn luật pháp lấy làm có phÆ°á»›c thay!
29:19 Chẳng phải bởi lá»i nói mà sá»­a trị kẻ làm tá»™i; Vì dầu nó hiểu biết, nó cÅ©ng không vâng theo.
29:20 Con có thấy kẻ hốp tốp trong lá»i nói mình chăng? Má»™t kẻ ngu muá»™i còn có sá»± trông cậy hÆ¡n hắn.
29:21 NgÆ°á»i nào dung dưỡng kẻ tôi tá»› mình từ thuở nhá», Ngày sau sẽ thấy nó thành con trai của nhà.
29:22 NgÆ°á»i hay giận gây ra Ä‘iá»u tranh cạnh; Và kẻ căm gan phạm tá»™i nhiá»u thay.
29:23 Sá»± kiêu ngạo của ngÆ°á»i sẽ làm hạ ngÆ°á»i xuống; NhÆ°ng ai có lòng khiêm nhượng sẽ được tôn vinh.
29:24 Kẻ nào chia phần vá»›i tay ăn trá»™m ghét linh hồn mình; Nó nghe lá»i thá», mà không tá» Ä‘iá»u gì ra.
29:25 Sá»± sợ loài ngÆ°á»i gài bẫy; NhÆ°ng ai nhá» cậy Ãức Giê-hô-va được yên ổn vô sá»±.
29:26 Nhiá»u kẻ cầu Æ¡n vua; Song sá»± lý Ä‘oán của ngÆ°á»i nào do nÆ¡i Ãức Giê-hô-va mà đến.
29:27 Kẻ gian tà lấy làm gá»›m ghiếc cho ngÆ°á»i công bình; Và ngÆ°á»i ăn ở ngay thẳng lấy làm gá»›m ghiếc cho kẻ gian ác.

() Cham ngon 30
Châm ngôn và lá»i cầu nguyện của A-gu-rÆ¡

30:1 . Lá»i của A-gu-rÆ¡, con trai Gia-kê, Châm ngôn mà ngÆ°á»i ấy nói ra cho Y-thi-ên và U-canh.
30:2 Quả thật ta là ngu muá»™i hÆ¡n ai hết, Ta không có thông sáng bằng má»™t ngÆ°á»i.
30:3 Ta không há»c được sá»± khôn ngoan, Và chẳng có được sá»± tri thức của Ãấng Thánh.
30:4 Ai đã lên trá»i, rồi lại xuống? Ai đã góp gió trong lòng tay mình? Ai đã bá»c nÆ°á»›c trong áo mình? Ai lập các giá»›i hạn của đất? Danh ngÆ°á»i là chi, và tên con trai ngÆ°á»i là gì? Nếu ngÆ°Æ¡i biết, hãy nói Ä‘i.
30:5 Các lá»i của Ãức Chúa Trá»i Ä‘á»u đã thét luyện: Ngài là cái thuẫn đỡ cho ngÆ°á»i nÆ°Æ¡ng cậy nÆ¡i Ngài.
30:6 Chá»› thêm chi vào các lá»i Ngài. E Ngài quở trách ngÆ°Æ¡i, và ngÆ°Æ¡i bị cầm nói dối chăng.
30:7 . Tôi có cầu Chúa hai Ä‘iá»u; Xin chá»› từ chối trÆ°á»›c khi tôi thác:
30:8 Xin dan xa khá»i tôi sá»± lÆ°á»ng gạt và lá»i dối trá; Chá»› cho tôi nghèo khổ, hoặc sá»± giàu sang; Hãy nuôi tôi đủ vật thá»±c cần dùng,
30:9 E khi no đủ, tôi từ chối Chúa, Mà rằng: Ãức Giê-hô-va là ai? Và lại kẻo e tôi bị nghèo khổ, ăn trá»™m cắp, Và làm ô danh của Ãức Chúa Trá»i tôi chăng.
30:10 . Chớ phao vu kẻ tôi tớ cho chủ nó, E nó rủa sả ngươi, và ngươi mắc tội chăng.
30:11 Có một dòng dõi rủa sả cha mình, Cũng không chúc phước cho mẹ mình.
30:12 Có một dòng dõi tư tưởng mình thánh sạch, Song chưa được rửa sạch nhơ bẩn mình.
30:13 Có má»™t dòng dõi bá»™ mặt kiêu hãnh thay, Mí mắt giÆ°Æ¡ng cao dÆ°á»ng nào!
30:14 Có má»™t dòng dõi nanh tợ gÆ°Æ¡m, Hàm răng nhÆ° dao, Ãặng cắn xé những ngÆ°á»i khó khăn khá»i đất, Và những kẻ nghèo khổ khá»i loài ngÆ°á»i.
30:15 . Con đỉa có hai con gái, nói rằng: Hãy cho! hãy cho! Có ba sá»± chẳng há» no đủ, Và bốn Ä‘iá»u chẳng nói rằng: Thôi, đủ!
30:16 Tức là âm phủ, ngÆ°á»i đàn bà son sẻ, Ãất không no đủ nÆ°á»›c, Và lá»­a mà chẳng há» nói: Ãủ rồi!
30:17 Con mắt nhạo báng cha mình, Khinh sá»± vâng lá»i đối vá»›i mẹ mình, Các con quạ của trÅ©ng sẽ móc mắt ấy, Và các chim Æ°ng con sẽ ăn nó Ä‘i.
30:18 . Có ba việc lấy làm diệu kỳ cho ta, Và bốn Ä‘iá»u mà ta chẳng biết được:
30:19 Là Ä‘Æ°á»ng chim Æ°ng bay trên trá»i; Lối con rắn bò trên hòn đá; Lằn tàu chạy giữa biển, Và Ä‘Æ°á»ng ngÆ°á»i nam giao hợp vá»›i ngÆ°á»i nữ.
30:20 Tánh nết ngÆ°á»i kỵ nữ cÅ©ng vậy: Nàng ăn, rồi nàng lau miệng, Và nói rằng: Tôi có phạm tá»™i ác đâu.
30:21 Có ba vật làm cho trái đất rúng Ä‘á»™ng, Và bốn Ä‘iá»u, nó chẳng chịu nổi được:
30:22 Là tôi tớ khi được tức vị vua; Kẻ ngu muội khi được no nê đồ ăn;
30:23 NgÆ°á»i đàn bà đáng ghét khi lấy chồng, Và con đòi khi kế nghiệp bà chủ mình.
30:24 . Có bốn vật nhá» má»n trên trái đất, Song vốn rất khôn ngoan:
30:25 Con kiến dầu là loại yếu hèn, Lo sắm sẵn vật thực mình trong mùa hạ;
30:26 Con thá» rừng dầu là loại không sức lá»±c, Ãóng cÆ° sở mình trong hòn đá;
30:27 Loài cào cào dầu không có vua chúa, Bay ra có từng đám;
30:28 Con thằn lằn mà ngÆ°á»i ta lấy tay bắt được, Vẫn ở trong Ä‘á»n vua.
30:29 . Có ba vật Ä‘iệu Ä‘i tốt đẹp, Và bốn vật nÆ°á»›c bÆ°á»›c xem sang trá»ng:
30:30 Sư tử, mạnh hơn hết trong các loài vật, Chẳng lui lại trước mặt loài nào cả;
30:31 Con ngựa hăng thắng tử tế, con dê đực, Và vua không ai đối địch được.
30:32 Nếu ngươi có làm ngu dại mà tự cao kiêu ngạo, Và nếu ngươi có ác tưởng, hãy đặt tay che miệng mình.
30:33 Vì ép sữa làm ra mỡ sữa, Và đánh đập lá»— mÅ©i bèn làm cho phun máu; CÅ©ng vậy trêu chá»n giận sanh ra Ä‘iá»u tranh cạnh.

() Cham ngon 31
Lá»i mẹ vua Lê-mu-ên khuyên con trai mình

31:1 . Lá»i của vua Lê-mu-ên, Các châm ngôn mà mẹ ngÆ°á»i dạy cho ngÆ°á»i.
31:2 Hỡi con ta sẽ nói gì? Hỡi con của thai ta, ta phải nói chi? Hỡi con của sá»± khấn nguyện ta, ta nên nói Ä‘iá»u gì vá»›i con?
31:3 Chá»› phó sức lá»±c con cho ngÆ°á»i đàn bà, Ãừng ở theo con Ä‘Æ°á»ng gây cho vua chúa bị bại hoại.
31:4 Hỡi Lê-mu-ên, chẳng xứng hiệp cho các vua, Chẳng xứng hiệp cho các vua uống rượu, Hay là cho các quan trưởng nói rằng: Vật uống say ở đâu?
31:5 E chúng uống, quên luật pháp, Và làm hÆ° sá»± xét Ä‘oán của ngÆ°á»i khốn khổ chăng.
31:6 Hãy ban vật uống say cho ngÆ°á»i gần chết, Và rượu cho ngÆ°á»i có lòng bị cay đắng:
31:7 Há» hãy uống, và quên ná»—i nghèo khổ mình, Chẳng nhá»› đến Ä‘iá»u cá»±c nhá»c của mình nữa.
31:8 Hãy mở miệng mình binh kẻ câm, Và duyên cá»› của các ngÆ°á»i bị để bá».
31:9 Khá mở miệng con, xét Ä‘oán cách công bình, Và phân xá»­ phải nghÄ©a cho ngÆ°á»i buồn thảm và nghèo nàn.

Khen ngợi ngÆ°á»i nữ tài đức

31:10 . Má»™t ngÆ°á»i nữ tài đức ai sẽ tìm được? Giá trị nàng trổi hÆ¡n châu ngá»c.
31:11 Lòng ngÆ°á»i chồng tin cậy nÆ¡i nàng, NgÆ°á»i sẽ chẳng thiếu huê lợi.
31:12 Trá»n Ä‘á»i nàng làm cho chồng được ích lợi, Chá»› chẳng há» sá»± tổn hại.
31:13 Nàng lo tìm lông chiên và gai sợi, Lạc ý lấy tay mình mà làm công việc.
31:14 Nàng giống nhÆ° các chiếc tàu buôn bán, Ở từ chá»— xa chở bánh mình vá».
31:15 Nàng thức dậy khi trá»i còn tối, Phát vật thá»±c cho ngÆ°á»i nhà mình, Và cắt công việc cho các tá»› gái mình.
31:16 Nàng tưởng đến má»™t đồng ruá»™ng, bèn mua nó được; Nhá» hoa lợi của hai tay mình, nàng trồng má»™t vÆ°á»n nho.
31:17 Nàng thắt lưng bằng sức lực, Và làm hai cánh tay mình ra mạnh mẽ.
31:18 Nàng cảm thấy công việc mình được ích lợi; Ban đêm đèn nàng chẳng tắt.
31:19 Nàng đặt tay vào con quay, Và các ngón tay nàng cầm con cúi.
31:20 Nàng mở Ä‘Æ°a tay ra giúp kẻ khó khăn, GiÆ¡ tay mình lên tiếp ngÆ°á»i nghèo khổ.
31:21 Nàng không sợ ngÆ°á»i nhà mình bị giá tuyết, Vì cả nhà Ä‘á»u mặc áo bằng lông chiên Ä‘á» sặm.
31:22 Nàng làm lấy những chăn má»n; Ão xống nàng Ä‘á»u bằng vải gai mịn màu Ä‘á» Ä‘iá»u.
31:23 Tại nơi cửa thành chồng nàng được chúng biết, Khi ngồi chung với các trưởng lão của xứ.
31:24 Nàng chế áo lót và bán nó; Cũng giao đai lưng cho con buôn.
31:25 Nàng mặc lấy sức lá»±c và oai phong, Và khi tưởng đến buổi sau, bèn vui cÆ°á»i.
31:26 Nàng mở miệng ra cách khôn ngoan, Phép tắc nhân từ ở nơi lưỡi nàng.
31:27 Nàng coi sóc Ä‘Æ°á»ng lối của nhà mình, Không hỠăn bánh của sá»± biếng nhác.
31:28 Con cái nàng chổi dậy, chúc nàng được phước; Chồng nàng cũng chổi dậy, và khen ngợi nàng rằng:
31:29 Có nhiá»u ngÆ°á»i con gái làm lụng cách tài đức, NhÆ°ng nàng trổi hÆ¡n hết thảy.
31:30 Duyên là giả dối, sắc lại hÆ° không; NhÆ°ng ngÆ°á»i nữ nào kính sợ Ãức Giê-hô-va sẽ được khen ngợi.
31:31 Hãy ban cho nàng bông trái của tay nàng; Khá để các công việc nàng ngợi khen nàng tại trong cửa thành.


()  Tóm Lược - Châm Ngôn (Proverbs) 20

Mục đích:
Châm ngôn vá» sá»± khôn ngoan, ká»· luật, đạo đức, ... áp dụng vào Ä‘á»i sống thá»±c tế. -- Châm ngôn - "Ãặng khiến cho ngÆ°á»i ta hiểu biết sá»± khôn ngoan và Ä‘iá»u khuyên dạy, Cùng phân biệt các lá»i thông sáng" (1:2); "Ãể nhận lãnh Ä‘iá»u dạy dá»— theo sá»± khôn ngoan, Sá»± công bình, lý Ä‘oán, và sá»± chánh trá»±c" (1:3).
Tác giả: Vua Salômôn (24 Ä‘oạn), các gÆ°á»i hầu vua Êxêchia (5), AgurÆ¡ (1), Lemuên (1).
Ngày viết: Khoảng năm 1000-700 (B.C.)

Bối Cảnh:
Vua Salômôn đã được chá»n để kế nghiệp cha là vua Äavít trị vì xứ YsÆ¡raên. Sau khi cầu xin và được Chúa ban cho sá»± khôn ngoan và thêm vào sá»± giàu có (2 Sá»­ Ký 1:7-12), vua Salômôn đã cai trị cách đầy Æ¡n và sá»± khôn ngoan làm vua nổi tiếng khắp các xứ lân bang. Các bật vua chúa và thông thái thÆ°á»ng đến để há»c há»i và cố vấng vá»›i vua Salômôn. Sách Châm Ngôn vá»›i hÆ¡n 3000 câu châm ngôn và 1005 câu bài hát.

Những Äiểm Äặt Biệt:
Sách Châm Ngôn là tổng hợp các lá»i dạy dá»— khôn ngoan liên hệ đến vấn Ä‘á» tâm linh và cách áp dụng vào Ä‘á»i sống thá»±c tế. Phần lá»›n các câu châm ngôn Ä‘á»u có liên hệ vá»›i Ä‘á»i sống hằng ngày của con ngÆ°á»i. Châm ngôn thÆ°á»ng dùng sá»± tÆ°Æ¡ng phản giữa sá»± khôn ngoan thánh thiện và sá»± dại dá»™t, để dạy cách sống khôn ngoan, đẹp lòng Chúa nên theo và những lá»—i lầm và cạm bẩy của kẻ xấu nên tránh. Rất nhiá»u câu trong châm ngôn được dùng để há»c thuá»™c lòng và được thÆ°á»ng xuyên trích dẫn vì không có giá»›i hạn thá»i gian, văn hóa, hay hoàn cảnh.

Câu gốc: Châm Ngôn 1:7
Sá»± kính sợ Ãức Giê-hô-va là khởi đầu sá»± tri thức; Còn kẻ ngu muá»™i khinh bỉ sá»± khôn ngoan và lá»i khuyên dạy.

Äá» Tài Chính:
+ 1. Sá»± khôn ngoan trong lẽ thật chỉ đến từ Äức Chúa Trá»i. + 2. Chúa muốn con cái Ngài phải thuận phục dầu trong những việc nhá» và Ä‘Æ¡n giản trong Ä‘á»i sống. + 3. Chá»› nên dá»±a vào sá»± khôn ngoan của riêng mình nhÆ°ng trông cậy vào sá»± dạy dá»— của Kinh Thánh. + 4. Chúa (Thánh Linh) sẽ hÆ°á»›ng dẫn con Ä‘Æ°á»ng chúng ta phải Ä‘i. + 5. Sá»± thành công trong đức tin đến từ sá»± vâng lá»i Chúa. + 6. Chúa muốn Ä‘em hạnh phúc và niá»m vui đến cho con cái Ngài.

Mục lục:
1. Mục đích và chủ đỠcủa Châm ngôn 1:1-1:6
2. Sự khác biệt giữa sự khôn ngoan và dại dột 1:7-9:18
3. Châm ngôn Salômôn 10:1-24:34
4. Châm ngôn Salônmôn được chá»n bởi ngÆ°á»i hầu của vua Êxêchia 25:1-29:27
5. Lá»i khôn ngoan của AgurÆ¡ 30:1-30:22
6. Lá»i khôn ngoan của vua Lêmuên 31:1-31:31


Äá» Tài Chính:
+ 7. "Sá»± kính sợ Ãức Giê-hô-va là khởi đầu sá»± tri thức; Còn kẻ ngu muá»™i khinh bỉ sá»± khôn ngoan và lá»i khuyên dạy" (1:7). + 8. "Vì Ãức Giê-hô-va ban cho sá»± khôn ngoan; từ miệng Ngài ra Ä‘iá»u tri thức và thông sáng" (2:6). + 9. "Vì sá»± khôn ngoan sẽ vào trong lòng con, Và linh hồn con sẽ lấy sá»± hiểu biết làm vui thích" (2:10). "Sá»± dẽ dặt sẽ coi sóc con, Sá»± thông sáng sẽ gìn giữ con" (2:11), "Ãể cứu con khá»i Ä‘Æ°á»ng dữ, Khá»i kẻ nói việc gian tà" (2:12), "Và khá»i kẻ bá» Ä‘Æ°á»ng ngay thẳng, Mà Ä‘i theo các lối tối tăm" (2:13). + 10. "Ta đã dạy dá»— con Ä‘Æ°á»ng khôn ngoan, Dẫn con Ä‘i trong các lối ngay thẳng" (4:11). "Khi con Ä‘i, bÆ°á»›c chân con sẽ không ngập ngừng, Và khi con chạy, con sẽ không vấp ngã" (4:12). "Hãy nắm chắc Ä‘iá»u khuyên dạy, chá»› buông ra; Khá gìn giữ nó, vì là sá»± sống của con" (4:13). "Chá»› vào trong lối kẻ hung dữ, Và đừng Ä‘i Ä‘Æ°á»ng kẻ gian ác" (4:14). "Hãy tránh Ä‘Æ°á»ng ấy, chá»› Ä‘i ngang qua nó; Hãy xây khá»i nó và cứ Ä‘i thẳng" (4:15). + 11. "Sá»± kính sợ Ãức Giê-hô-va, ấy là khởi đầu sá»± khôn ngoan; Sá»± nhìn biết Ãấng Thánh, đó là sá»± thông sáng" (9:10). + 12. "Kẻ thiếu trí hiểu coi sá»± làm ác nhÆ° chÆ¡i; NhÆ°ng ngÆ°á»i thông sáng thích sá»± khôn ngoan" (10:23). + 13. "Khi kiêu ngạo đến, sỉ nhục cÅ©ng đến nữa; NhÆ°ng sá»± khôn ngoan vẫn ở vá»›i ngÆ°á»i khiêm nhượng" (11:2). "Sá»± thanh liêm của ngÆ°á»i ngay thẳng dẫn dắt há»; Còn sá»± gian tà của kẻ bất trung sẽ hủy diệt chúng nó" (11:3). 8. "Sá»± kiêu ngạo chỉ sanh ra Ä‘iá»u cãi lá»™n; Còn sá»± khôn ngoan ở vá»›i ngÆ°á»i chịu lá»i khuyên dạy" (13:10). + 14. "Danh tiếng tốt còn hÆ¡n tiá»n của nhiá»u; Và Æ¡n nghÄ©a quí hÆ¡n bạc và vàng" (21:1). .... + 15. "Hãy dạy cho trẻ thÆ¡ con Ä‘Æ°á»ng nó phải theo; Dầu khi nó trở vá» già, cÅ©ng không há» lìa khá»i đó" (22:6). + 16. "Roi vá»t và sá»± quở trách ban cho sá»± khôn ngoan; Còn con trẻ phóng túng làm mất cỡ cho mẹ mình" (29:15). .... + 17. "Ai tìm được má»™t ngÆ°á»i vợ, tức tìm được má»™t Ä‘iá»u phÆ°á»›c. Và hưởng được ân Ä‘iển của Ãức Giê-hô-va" (18:22). + 18. "Nhà cá»­a và tài sản là cÆ¡ nghiệp của tổ phụ để lại; Còn má»™t ngÆ°á»i vợ khôn ngoan do nÆ¡i Ãức Giê-hô-va mà đến" (19:14). ... + 19. "Hãy hết lòng tin cậy Ãức Giê-hô-va, Chá»› nÆ°Æ¡ng cậy nÆ¡i sá»± thông sáng của con" (3:5); "Phàm trong các việc làm của con, khá nhận biết Ngài, Thì Ngài sẽ chỉ dẫn các nẻo của con" (3:6). "Chá»› khôn ngoan theo mắt mình; Hãy kính sợ Ãức Giê-hô-va, và lìa khá»i sá»± ác" (3:7).


FLISAÿÿÿÿÿÿÿÿFCISðƒ éŽ